Cart 0
 

 FILMOWE OBRAZY POPKULTURY
SEM. ZIMOWY 2025/26

 
 

Filmowe Obrazy Popkultury to spotkanie dwóch światów – filmu i akademickiego, w tym medioznawczego, namysłu nad popkulturą. Na program zajęć składają się najwybitniejsze i najżywiej dyskutowane w ostatnich latach filmy dokumentalne i fabularne z zasobów Against Gravity. Film dokumentalny nie tylko wyraźnie zyskuje na popularności, ale w świadomości wielu widzów pozostaje bardziej wiarygodnym i niezależnym niż film fabularny sposobem mówienia o rzeczywistości, w tym o takich przejawach popkultury jak muzyka, moda, internet, działalność fanów, rola sportu w życiu człowieka, czy kino samo w sobie. Media również dostarczają opowieści na ten temat, ale film dokumentalny jako przekaz o charakterze audiowizualnym i zarazem autorska wizja rzeczywistości kontynuuje i rozwija prezentowane w nich opowieści i w szerszym kontekście osadza obrazy rzeczywistości. Staje się tym samym doskonałym wstępem do dyskusji na temat świata rozumianego jako kalejdoskop zdarzeń i zjawisk. Film dokumentalny choć korzysta ze środków opowiadania pokrewnych reportażowi czy przekazom dziennikarskim, stanowi rozwinięcie dla komunikatów, które proponują media czy internet. Zajęcia mają na celu zarówno pogłębienie wiedzy filmowej i kulturoznawczej Uczestniczek i Uczestników, jak i trening krytycznego myślenia w kontakcie z mediosferą naszych czasów. 

Projekcjom 12 filmów z zasobów Against Gravity towarzyszyć będą wykłady rozszerzające i analizujące zagadnienia przedstawione w filmach składających się na program. W ich ramach podane zostaną narzędzia do analizy zjawisk medialnych i zapośredniczonych przez media, dodatkowe konteksty i literatura rozwijająca wiedzę Studentek i Studentów.

 

Prowadząca: dr Kaja Klimek - kulturoznawczyni, krytyczka i edukatorka filmowa i popkulturalna. 

Kontakt: filmoweobrazypopkultury@gmail.com (w sprawach zaliczeniowych)


Koordynatorka: Karolina Konwalik (Against Gravity)
Kontakt: karolina@againstgravity.pl (w sprawach organizacyjnych oraz w razie ewentualnych problemów technicznych z playerem. W razie problemów technicznych prosimy o przesłanie zrzutu ekranu z błędem/widokiem, który wyświetla się po zalogowaniu).

📍 Forma zajęć: online (wykłady + projekcje filmów), ostatnie spotkanie – w kinie.
🗓 Start: wykład 7.10, pierwszy film dostępny od 6.10, od północy

Miejsce i czas projekcji

  • Zajęcia online, ostatnie spotkanie w kinie.

  • Wykłady w wtorki o 17:00 na Facebooku AFD UW, transmitowane na żywo i nagrywane – można je obejrzeć w dowolnym terminie.

  • Filmy udostępniane na akademia.vod.mdag.pl co tydzień od wtorku północy przez 6 dni (do niedzieli). Po kliknięciu „Odtwórz” jest 48h na obejrzenie.

  • Dostęp tylko na terenie Polski.

  • Na pierwszy wykład zapraszamy we wtorek, 7.10 Pierwszy film będzie udostępniony od północy w poniedziałek, 6.10, od północy do niedzieli, 12.10 do godziny 23:59. Od 13.10 na sześć dni będzie udostępniony kolejny film z programu itd.

REJESTRACJA I ZAKUP E-KARNETU

UWAGA! WYKUPIENIE E-KARNETU NIEJEST JESZCZE DOSTĘPNE. O MOŻLIWOŚCI KUPNA KARNETU POINFORMUJEMY MAILOWO

  • Studenci UW – obowiązkowo rejestracja w USOS, a następnie zakup e-karnetu (165 zł).

  • Wolni słuchacze – zapis mailowy (karolina@againstgravity.pl) i zakup e-karnetu.

  • E-karnet umożliwia dostęp do filmów i zaliczenie obecności.

Jak kupić e-karnet na fakultet?

E-karnet możesz kupić na stronie akademia.vod.mdag.pl w zakładce "Uczelnie wyższe".
Zostaniesz poproszony/poproszona o utworzenie konta i zalogowanie się.
W kolejnym kroku będziesz mógł/mogła dokonać elektronicznej płatności za e-karnet na wybrany fakultet.
Otrzymasz potwierdzenie realizacji zamówienia na podany w rejestracji adres mailowy.
Twój e-karnet będzie już aktywny w "Moim koncie".
Wchodząc na kartę filmu, zobaczysz przycisk „Oglądaj w ramach e-karnetu", po naciśnięciu przycisku będziesz mieć 48 godzin na obejrzenie filmu w ramach e-karnetu.

Rejestrując się na zajęcia/opłacając karnet już po zakończeniu okresu dostępności danego filmu rozumiesz i akceptujesz, że nie będzie on już dla Ciebie dostępny, a jego nieobejrzenie liczy się jako jedna z Twoich nieobecności.

 

Warunki zaliczenia

1. Obecność

  • Zaplanowanych jest 12 projekcji.

  • Limit: 4 nieobecności (dwie bez konsekwencji, dwie do odrobienia recenzją pisemną lub wideo).

  • Każdej osobie przysługują DWIE NIEOBECNOŚCI bez żadnych konsekwencji. Za kolejne DWIE, które uznajemy za nadprogramowe, należy napisać recenzje lub zrealizować 3-minutowe recenzje wideo wybranych filmów, które obejrzało się w ramach zajęć - innych niż film wybrany do pracy zaliczeniowej!

  • Recenzje max. 3000 znaków ze spacjami lub 1,5 minuty wideo

  • W tej pracy liczy się OPINIA, krytyczne spojrzenie, a nie powszechnie dostępne dane na temat filmu, jego twórców, przebiegu ukazanej sytuacji. Recenzja może być krótszą formą odpowiedzi na pytanie zadane w czasie zajęć.

    Termin nadsyłania recenzji: 20.01.2026 r., ostatnie zajęcia w semestrze (tj. do końca dnia).
    Nadesłanie recenzji odrabiającej nieobecność jest konieczne do zaliczenia przedmiotu. Nieprzesłanie recenzji w terminie powoduje obniżenie oceny o pół za każdą.

2. Praca zaliczeniowa

  • Praca wideo dotycząca odpowiedzi na pytanie wokół wybranego filmu. Należy przygotować jedną pracę w semestrze.: Długość to maksymalnie 1,5 minuty, popularny format video (mpeg, vlc, mp4, avi) wysłane poprzez Google Drive, Dropbox, Wetransfer. Materiał ma mieć charakter krytyczno-filmowy i eseistyczny. Co to oznacza? Autorka i Autor prezentują swoje poglądy i przemyślenia, dowodzą krytycznego myślenia o filmie i jego kontekście. Forma - właściwie dowolna - od wypowiedzi bezpośrednio do kamery (uwaga: przemyślanej i wypowiedzianej, a nie odczytanej! Czytanie oznacza dyskwalifikację i zwrot pracy!), przez różnorodne formy montażowe, vlogowe, wideo-eseistyczne (zmontowane materiały wizualne i komentarz autorki autora), reelsy, tiktoki po... No właśnie. Granicą jest Wasza inwencja twórcza. Preferowana wersja w pionie, jak na Instagrama lub TikToka, ale klasyczny format wideo również wpisuje się w formę zaliczenia. Praca powinna też zawierać planszę z listą wykorzystanych materiałów, których nie jesteście Autorami.

  • Eksplikacja autorska: do pracy (np. w treści maila) należy dołączyć pisemne uzasadnienie wybranej formy i metody pracy w przypadku wybranego zagadnienia oraz opis procesu twórczego. Długość: 2000 znaków ze spacjami. Eksplikacja to nie powtórzenie treści samej pracy, lecz krótka opowieść o tym, dlaczego wybrano taką formę, jak praca powstawała, jakie były wyzwania i co przyniosło satysfakcję.

    Nazwa pliku wideo według schematu: imię_nazwisko_numer pytania

    W treści maila wpisujemy również Imię i nazwisko i numer indeksu.

    Jeśli szukacie inspiracji, serdecznie polecamy kanał AFD na YouTube, gdzie można obejrzeć najciekawsze prace uczestników poprzednich edycji zajęć.

  • Forma dowolna (esej filmowy, vlog, reels, TikTok itp.), ważne: krytyczne myślenie, własne opinie, kreatywność.

  • Praca powinna zawierać planszę z listą użytych materiałów.

  • Gotowe prace wysyłamy na: filmoweobrazypopkultury@gmail.com

Ze względu na charakter zajęć nie ma możliwości poprawiania oceny. Termin zaliczenia jest wyznaczony na styczeń.


Kryteria oceny

Przy ocenie pod uwagę będą brane:

  •  zgodność z tematem - lub uzasadnione od niego odbieganie, jeśli Autorka lub Autor ma taką potrzebę

  •  odpowiedź na pytanie dowodząca przemyślenia zagadnienia

  •  odniesienia nie tylko do filmu, ale i innych tekstów kultury i kontekstów

  • - oryginalność myśli i wyjście poza obiegowe, stereotypowe przekonania

  •  własna, uzasadniona opinia i stanowisko

  •  pomysł na realizację - jest ważniejszy właściwie niż samo wykonanie. Zdajemy sobie sprawę, że dla wielu z Was to pierwsza próba wypowiedzi w takiej formie. Bardzo szanuję każdą próbę wyjścia poza strefę komfortu i zmierzenia się z nową formą wyrazu

  • inwencja twórcza - to szerokie zagadnienie. Najważniejsze jest to, żebyście podjęli próbę, eksperymentowali i stworzyli autorskie dzieło

  • w przypadku wypowiedzi do kamery: najważniejsza jest jasność, spójność i przejrzystość wywodu podanego bezpośrednio do kamery (czyli do widzki, która Was ogląda), a nie odczytywanego z kartki/monitora. Czytanie rzuca się w oczy i oznacza zwrot pracy oraz konieczność zmierzenia się z tym lub innym tematem raz jeszcze

  • forma ma znaczenie - w przypadku prostych wypowiedzi do kamery przygotowanych bez zastosowania montażu (tzw. "gadająca głowa") ocena będzie niższa niż przy bardziej skomplikowanych formach montażowych i ilustrowanych dodatkowymi materiałami.

  • długość materiału - 1,5 minuty to absolutne maksimum. Ekonomia wypowiedzi jest istotna

  • na końcu plansza z wykorzystanymi materiałami (wideo, muzyka), jeśli z takich korzystaliście

Termin nadsyłania prac

Prace należy wysłać do dwóch tygodni od opublikowania wykładu.

UWAGA! Termin jest niezmienny, rygorystycznie przestrzegany i nie ma od niego odstępstw, a jego przekroczenie zamyka drogę do opracowania pytania związanego z tym właśnie filmem - pozostaje on jednak przez resztę semestru dostępny do recenzji zaliczającej ewentualną nadprogramową nieobecność. Jeśli zajęcia nie odbywają się - termin to wciąż dwa tygodnie dla video. Dlaczego tak musi być? Zależy nam, żeby jak najszybciej sprawdzać prace, szczególnie, gdy semestr zbliża się do końca. Dlatego też serdecznie namawiamy i zachęcamy, żeby zająć się pracami zaliczeniowymi wcześniej na przestrzeni semestru, a nie zostawiać spełnienie warunków zaliczenia na ostatni moment.

Za pracę można zdobyć 5 punktów. Oceniane będą zarówno forma, koncept jak i treść. Po wypełnieniu warunków dotyczących obecności na tej podstawie wystawiona zostanie ocena końcowa.

👉 Aktualności i pytania: Facebook Akademii Filmu Dokumentalnego.
👉 Inspiracje (prace z poprzednich edycji): YouTube AFD.

 

7 PAŹDZIERNIKA 2025 - AMATORSKI KLUB FILMOWY

A Bunch of Amateurs, reż. Kim Hopkins, 2023, Wielka Brytania, 95 min.

Bradford Movie Makers to najstarszy i jeden z ostatnich amatorskich klubów filmowych na świecie, założony w 1932 roku, kiedy złota era Hollywood inspirowała powstanie podobnych inicjatyw w różnych zakątkach globu. Klub przyciąga fanów kina w różnym wieku, głównie mężczyzn. Spotykają się w każdy poniedziałek w podupadłym, ozdobionym graffiti klubie, aby wspólnie obejrzeć film. Dodatkowo planują projekty, w których łączą swoje talenty i pasję do majsterkowania. Prezentują je skromnej publiczności w chylącym się ku upadkowi budynku. Właściciel od pięciu lat nie żąda czynszu, a oni nie mają funduszy na koncie. Wydaje się, że są reprezentantami wymierającego gatunku pasjonatów, niektórzy zresztą wyglądają, jakby pochodzili z minionej epoki. Łączy ich wspólnota, życzliwość i pasja, mimo że pojawiają się między nimi napięcia i zazdrość. Harold, jeden z najstarszych członków klubu, marzy o zaśpiewaniu „Oh What a Beautiful Morning” z musicalu „Oklahoma”, chociaż nie potrafi śpiewać ani jeździć konno. Próby dotarcia do nowej publiczności skazane są na niepowodzenie. Kiedy pojawia się epidemia COVID-19 i klub musi zostać zamknięty, okazuje się, jak wielką wartością jest grupa kinofilskich zapaleńców, dla których amatorski klub filmowy staje się całym światem i antidotum na bezosobową erę cyfrową. Film jest dokumentalną odsłoną dobrze znanych brytyjskich feel-good-movies, gdzie grupa bohaterów robi wszystko by uratować ukochane przez siebie miejsce. Przywodzi na myśl filmowe komediodramaty Kena Loacha, będąc zarazem pięknym hołdem dla miłości do kina.    

Pytanie do filmu: Miłość do kina to nie tylko oglądanie, ale… dokończ to zdanie i omów/zaprezentuj konkretny, realny przykład kino-fanowskiej, kinofilskiej działalności.

 

14 PAŹDZIERNIKA 2025 - CZĘŚCI INTYMNE

Body Parts, reż. Kristy Guevara-Flanagan, 2022,USA, 86 min.

Czy w momencie, kiedy aktorka przekracza próg planu zdjęciowego, jej ciało staje się własnością (najczęściej męskich) twórców? Jak w przeszłości i obecnie pokazuje się nagość i seks w filmach? Czy w przemyśle filmowym jest miejsce dla ciał, które nie wpisują się w stereotypowe wyobrażenia o atrakcyjności? Na te i wiele innych pytań odpowiedzi szukają w filmie reżyserki, scenarzystki i aktorki, między innymi Jane Fonda, Joey Soloway, Angela Robinson, Karyn Kusama, Rose McGowan, Rosanna Arquette, Alexandra Billings, Stacy Rukeyser czy Emily Meade. Historia emancypacji łączy się w filmie z historią kina, pokazującego przez dziesiątki lat przyjemność i pożądanie na ekranie wyłącznie z męskiej perspektywy. Obecnie standardy pracy, jak chociażby zatrudnianie koordynatorów_ek scen intymnych, zmieniają się. Z drugiej strony ciała, najczęściej aktorek, pojawiające się na ekranie są retuszowane na ogromną skalę, z  wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Stojący na rozdrożu przemysł musi zdecydować, w którą stronę chce zmierzać – równości i naturalności czy wykluczenia i idealizacji.

Pytanie do filmu: Opowiedz o trzech postaciach, filmach czy zjawiskach, które Twoim zdaniem uzupełniają i ilustrują tematykę filmu i rozmowy z gościnią.

 

21 października 2025 - najpiękniejszy chłopiec na świecie

The Most Beautiful Boy in the World, reż. Kristian Petri, Kristina Lindström, 2021, Szwecja, 93 min.

W 1970 roku Luchino Visconti szukał w różnych krajach młodego chłopca, który mógłby wcielić się w rolę Tadzia w ekranizacji „Śmierci w Wenecji” Tomasza Manna. Visconti był już zmęczony długimi i bezskutecznymi poszukiwaniami. Wykonał ponad 150 przesłuchań. Po castingu w Sztokholmie angaż otrzymał 15-letni Björn Andresen. Rok później, podczas premiery filmu w Londynie, w obecności królowej Elżbiety Visconti okrzyknął swojego aktora „najpiękniejszym chłopcem na świecie”. Kilka miesięcy potem w trakcie festiwalu w Cannes agent muzyczny zaprosił Björna do Japonii. Tam stał się on pierwszą zachodnią gwiazdą pop, występował w sesjach zdjęciowych oraz w reklamówkach. Przydomek nadany przez Viscontiego przykleił się do Björna na resztę życia i stał się jego przekleństwem.

Dziś, pół wieku później, Björn walczy z uzależnieniami i wewnętrznymi demonami. Odkrywa tajemnicę swojej matki i jej nagłego odejścia. Kontynuuje też swoją karierę, grając m.in. w horrorze „Midsommar”. „Najpiękniejszy chłopiec na świecie” to intymny obraz osoby, która próbuje pogodzić się ze swoją przeszłością i odzyskać kontrolę nad życiem. Ukazuje również kulisy powstania legendarnego filmu dzieła oraz odsłania struktury władzy w przemyśle filmowym i proces wykorzystywania, który dzisiaj szerzej dyskutuje się dzięki ruchowi #metoo.

Pytanie do filmu: Kult młodości, spadające gwiazdy i kultura spektaklu - co film “Najpiękniejszy chłopiec na świecie” mówi nam o nas? Przywołaj inne historie, które ilustrują Twoją odpowiedź.

 

28 PAŹDZIERNIKA 2025 - LEGENDA ,,NOCNEGO KOWBOJA’’

Desperate Souls, Dark City and the Legend of Midnight Cowboy, reż. Nancy Buirski, 2022, USA, 101 min.

Prawie pół wieku po premierze „Nocny kowboj” (1969) nadal pozostaje jednym z najbardziej oryginalnych filmów naszych czasów. Dzięki kreacjom Jona Voighta i Dustina Hoffmana, scenariuszowi Waldo Salta i reżyserii Johna Schlesingera, przeszedł do historii jako jedyny obraz z kategorią wiekową X, który zdobył Oscara® dla najlepszego filmu.

Nancy Buirski („Historia miłosna”, „Sidney Lumet”, „Gwałt”) opowiada historię powstania „Nocnego kowboja” i analizuje rolę, jaką ten film odegrał we współczesnym kinie. Oglądamy materiały archiwalne, zza kulis, a także fragmenty kronik, reportaży i wywiady z twórcami, którzy już nie żyją (w tym ze Schlesingerem) oraz z Johnem Voightem i jego współpracownikami: Bobem Balabanem i Brendą Vaccaro. Słuchamy opinii krytyków i znawców kina, komentujących znaczenie kulturowe filmu. Buirski umieszcza go w różnych historycznych kontekstach – łączy film z wojną w Wietnamie, kulturą kowbojską, z walką o prawa gejów, kobiet i czarnych, z protestami w Chicago w 1968 roku, a także z nowojorską artystyczną awangardą. Schlesinger okazał się doskonałym twórcą, który wyraził w „Nocnym kowboju” całe swoje czasy. Widzimy Nowy Jork w niespokojnym okresie kulturalnego fermentu. Obserwujemy epokę, która stworzyła film i film, który stworzył epokę. 

Pytanie do filmu: “Kiedy myślę Ameryka, to widzę…” podaj trzy tytuły filmów lub seriali i opowiedz o wizji Ameryki, którą Ci ukazały i która mocno zapisała się w Twojej pamięci.

 

4 listopada 2025 - HIGH LIFE

High Life, reż. Claire Denis, 2018, Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Polska, USA, 110 min.

Gdzieś w odległej galaktyce, poza naszym układem słonecznym. Monte (Robert Pattinson) wychowuje swoją córeczkę Willow w całkowitej izolacji na pokładzie statku kosmicznego. Stał się ojcem wbrew własnej woli – pobrano jego spermę i użyto jej do inseminacji Boyse (Mia Goth, znana m.in. z drugiej części „Nimfomanki” Larsa Von Triera). Kiedyś byli częścią załogi eks-więźniów i skazańców, których wysłano niczym króliki doświadczalne w kosmos, aby odnaleźli czarną dziurę najbliższą Ziemi. Teraz, po latach, na pokładzie pozostał sam Monte i jego córka. "High Life" to pierwszy anglojęzyczny film francuskiej reżyserki Claire Denis.

„High Life” jest porównywany do największych dzieł Kubricka i Tarkowskiego i ma szansę na tytuł największego filmowego odkrycia 2019 r. W pierwszym anglojęzycznym dramacie Claire Denis wystąpiła plejada gwiazd: Robert Pattinson, Mia Goth (znana z drugiej części „Nimfomanki” Larsa Von Triera), Juliette Binoche, André Benjamin (czyli André 3000 z duetu muzycznego Outkast) i nasza rodaczka Agata Buzek. Filmem zachwycili się amerykańscy krytycy, a „Guardian” okrzyknął go „orgazmicznym cudem z Robertem Pattinsonem”. Dodajmy, że największych uniesień dostarcza fakt, że aktor w filmie… śpiewa, a akompaniuje mu grupa muzyczna Tindersticks.

Pytanie do filmu: Jeśli science fiction opowiada o naszych lękach i marzeniach TU I TERAZ, to o czym mógłby opowiadać taki film, w którym odbiłby się rok 2025? Przenieś nas w przyszłość i odnieś się do wybranych filmów i tekstów kultury.

 

18 LISTOPADA 2025 - LYNCH / OZ

Lynch / Oz, reż. Alexandre O. Phillippe, 2022, USA1, 10 min.

Co łączy filmy Davida Lyncha z „Czarnoksiężnikiem z krainy Oz” Lymana Franka Bauma? Fascynacja, inspiracja, czy obsesja? „Nie ma dnia, abym o tej książce nie myślał” – przyznaje reżyser. Oparty na wyobraźni świat Bauma i niecodzienna wersja rzeczywistości Lyncha wydają się bardzo podobne. Odniesienia do „Czarnoksiężnika z krainy Oz” obecne są w całej twórczości Lyncha, od czerwonych butów, pustych wiatrów, bąbelków z pajęczyny, naiwnych młodych kobiet w strasznych tarapatach i bohaterek o imieniu Judy, po dosłowne podobieństwo Dorotki z „Czarnoksiężnika z krainy Oz” z Lulą z „Dzikości serca”.

Film pokazuje, jak bardzo kultowa książka dla dzieci obecna jest w twórczości wyrosłego z kultury amerykańskiej reżysera. Opowiadają o tym wybitni krytycy i filmowcy, w tym John Waters, David Lowery, Karyn Kusama, Justin Benson i Aaron Moorhead, którzy wskazują na zaskakującą sieć tropów i powiązań. Dzieląc się spostrzeżeniami na temat związków Lyncha z „Czarnoksiężnikiem z krainy Oz”, łączą w filmie głęboko przemyślany komentarz z mistrzowsko zmontowaną serią klipów filmowych. To jednak coś więcej niż tylko niecodzienne spojrzenie na filmowca i jego obsesję – to zapierająca dech w piersiach medytacja nad rolą kina w kształtowaniu i odzwierciedlaniu naszych marzeń.

Pytanie do filmu: Filmy ze sobą rozmawiają, twórcy się sobą inspirują. Opowiedz o nawiązaniach, inspiracjach, wspólnych tematach w wybranych filmach, które Ty zauważasz.

25 LISTOPADA 2025 - NAGŁE PRZEBŁYSKI GŁĘBI ISTNIENIA

A Sudden Glimpse To Deeper Things, reż. Mark Cousins, 2024, Wlk. Brytania, 88 min.

Film z narracją Tildy Swinton, który zgłębia tajemnicę kreatywności, zabierając nas w podróż po świecie sztuki. Reżyser Mark Cousin, znany ze swoich monumentalnych filmów o historii kina, przygląda się życiu i twórczości szkockiej artystki Wilhelminy Barns-Graham (1912-2004). Unikalne podejście malarki do  kolorów odkrywa przed nami nowe sposoby postrzegania malarstwa abstrakcyjnego. Prezentuje, w jaki sposób tworzymy  osobiste relacje z dziełami sztuki, bez względu na to, czy są one sławne czy nie, a także z ich twórcami i twórczyniami, których najczęściej nigdy nie spotkaliśmy. Bohaterkę poznajemy przez serię zdjęć przedstawiających piękną, siwą, starszą kobietę w ciepłych butach i kurtce. Reżyser gra z naszym stereotypowym postrzeganiem starszej osoby na zdjęciach, stopniowo usuwając prozaiczne szczegóły po to, żeby odsłonić jej radykalne i niezwykle piękne prace.

Śledzimy początek twórczości Barns-Graham w St. Andrews w Szkocji, a także przełomową dla niej wizytę na lodowcu Grindelwald, która wpłynęła nie tylko na jej sztukę, lecz także i późniejsze życie. Willie (jak potocznie ją nazywano) przez większość kariery nie była pupilką krytyków. Mizoginistyczny klimat epoki, w której żyła, spowodował, że nie została zapamiętana przez historię jako geniuszka, która była.  Film nie tylko dokumentuje wizjonerską artystkę, ale inspiruje również do odkrywania jej niezwykłej spuścizny.

Pytanie do filmu: O jakim artyście Ty zrobiłabyś film? Dlaczego o tej osobie? Pokaż trzy dzieła, które się w tym filmie znajdą i powiedz, co zobaczymy  w pierwszej scenie filmu.

 

2 GRUDNIA 2025 - CAŁE TO PIĘKNO I KREW

All the Beauty and the Bloodshed, reż. Laura Poitras, 2022, USA,113 min.

Aktywistka Nan Goldin i artystka Nan Goldin są ze sobą nierozerwalnie związane. Reżyserka Laura Poitras (nagrodzona Oscarem® za „Citizenfour” prezentowany na festiwalu MDAG w 2015 roku) pokazuje życie i twórczość Goldin ze swojej perspektywy. Podąża także na organizowane przez swoją wyjątkową bohaterkę kreatywne protesty. Artystka opuściła dom w młodym wieku i dokonała przełomu jako fotografka dzięki „Balladzie o seksualnej zależności” („The Ballad of Sexual Dependency”) – serii porywających, kolorowych, intymnych zdjęć przedstawiających gejowską subkulturę, ją samą, jej rodzinę i przyjaciół. Obecnie całą energię poświęca założonej przez siebie grupie aktywistycznej PAIN (Prescription Addiction Intervention Now), która staje w obronie osób uzależnionych od środków przeciwbólowych i walczy z producentami tych leków – rodziną Sacklerów. Za pośrednictwem firmy Purdue Pharma zarobili miliardy dolarów na sprzedaży środku OxyContin, przyczyniając się do kryzysu opioidowego w USA. Goldin przepisano ten lek po operacji kolana i od razu się od niego uzależniła. Do tamtego momentu znała Sacklerów tylko jako filantropów, którzy sponsorowali wiodące muzea, w których wystawiano jej własne prace. Dziś przewodzi grupie walczącej o pociągnięcie do odpowiedzialności winnych za kryzys, który doprowadził do śmierci pół miliona Amerykanów. Ich protesty wieńczą pozwy prowadzone pro bono przez najlepszych prawników w Stanach. Tytuł filmu odnosi się do opinii psychiatrów na temat siostry Goldin – Barbary, która popełniła samobójstwo w zakładzie psychiatrycznym. W raporcie na jej temat powtarzało się jedno zdanie: ona widzi przyszłość, całe piękno i rozlew krwi.

Pytanie do filmu: Sztuka, aktywizm i temat zaangażowania społecznego i politycznego artystów. Wyraź swoją opinię, podaj aktualny przykład takiej osoby i odnieś go do działalności Nan Goldin.

 

9 GRUDNIA 2025 - COPA 71

Copa 71, reż. James Erskine, Rachel Ramsey, 2023, Wlk. Brytania, 90 min.

Mistrzostwa świata kobiet w piłce nożnej po raz pierwszy zostały zorganizowane przez FIFA w 1991 roku. To wydarzenie postrzegamy jako oficjalny początek nowej ery w historii sportu, ale czy słusznie? 20 lat wcześniej odbył się w Meksyku pierwszy turniej zespołów kobiecych, który został zapomniany i wymazany z kart historii. Fakt, że zdecydowana większość fanów piłki nożnej nie wie nic o Copa 71 świadczy o tym, jak niewygodnym wydarzeniem była dla władz światowego futbolu. Turniej zorganizowano i rozegrano w blasku fleszy oraz kamer telewizyjnych, z udziałem sponsorów, gdzie rok wcześniej odbyły się finały mistrzostw świata mężczyzn. Podczas imprezy zawodniczki traktowane były przez media jak gwiazdy rocka.

Film odkrywa przed nami bogactwo archiwalnych materiałów dotyczących turnieju, nazywanego Pucharem Świata Kobiet, w którym wzięły udział zespoły z Argentyny, Meksyku, Danii, Włoch, Anglii i Francji. Mecze na słynnym stadionie Azteca zgromadziły 100 000 widzów, co do tej pory było nieosiągalne na zawodach sportów kobiecych. Poznajemy bohaterki tamtych meczów, które do tej pory nie miały okazji do podzielenia się wspomnieniami z szeroką publicznością. Zdradzają, co działo się na boisku i poza nim. Często, w swoich miastach i rodzinach, spotykały się z seksizmem i lekceważeniem. Pomimo dyskryminacji, spełniły swoje marzenia na oczach całego świata. Te kobiety odkryły, czym są władza, wolność i spełnienie. W filmie występują również złote medalistki igrzysk olimpijskich w piłce nożnej: Brandi Chastain i Alex Morgan a za jego produkcję odpowiadają między innymi Venus i Serena Williams.

Pytanie do filmu: O jakim sportowcu lub drużynie chciałabyś obejrzeć film? Z zastrzeżeniem: nie mówimy o tych najpopularniejszych, ale z odkryciem dla świata ciekawej, mniej znanej historii.

 

16 grudnia 2025 - coexistence, my ass

Coexistence, My Ass!, reż. Amber Fares, 2025, Francja, USA, 95 min.

Noam Shuster Eliassi potrafi z humorem podejść do każdej sytuacji. Wychowała się w „Oazie Pokoju” – jedynej takiej osadzie w Izraelu zamieszkałej przez żydowsko-palestyńską społeczność. Mimo żydowskiego pochodzenia biegle mówi po arabsku, a jej najlepszą koleżanką jest Palestynka Ranin, z którą zna się z piaskownicy.

Do osady przyjeżdżały kiedyś takie osobowości, jak Hilary Clinton, Jane Fonda czy Dalaj Lama. Noam została aktywistką na rzecz pokojowego współistnienia dwóch narodów oraz delegatką do ONZ. Uprawia również stand-up, do czego zainspirował ją – jak sama przyznaje – „żydowski komediant” i prezydent Ukrainy Wołodymyr Zelenski. W humorze znajduje skuteczną broń i aktywne narzędzie do przełamywania barier. Szybko zdobywa popularność w izraelskich i palestyńskich mediach oraz w USA, ale dla skrajnie prawicowych Żydów staje się wrogiem narodu. Jej energia i pozytywne nastawienie magnetyzują.

Gdy wybuchają demonstracje przeciw rządom Netanjahu, Noam przyłącza się do nich ze swoim hasłem – nie ma demokracji bez Palestyńczyków. Tragiczne wydarzenia z października 2023 roku stawiają przed nią jednak nowe wyzwania.

 

13 stycznia 2026 - SKRADZIONE CIAŁO

Another Body, reż. Sophie Compton, Reuben Hamlyn, 2023, Wlk. Brytania, USA, 80 min.

Żyjemy w wirtualnym i płynnym świecie. Jedno kliknięcie dzieli nas od innych. Kontaktujemy się ze sobą w każdym momencie i z dowolnego miejsca na Ziemi. Czy jednak to, co widzimy w sieci, jest prawdą? W Internecie istnieją miliony deepfake’ów, a 90% z nich to nieautoryzowana pornografia: pliki audio, wideo lub obrazy, które zostały stworzone przez sztuczną inteligencję i są trudne do odróżnienia od oryginału.

Film opowiada o młodej studentce Taylor (jej tożsamość została celowo zmieniona), która stała się ofiarą deepfake’ów. Pewnego dnia znajduje w sieci film pornograficzny ze swoim udziałem. Policja nie reaguje, a ona nic nie może z tym zrobić. Cyfrowe prawo w tym zakresie nie istnieje. Z pomocą eksperta i koleżanki postanawia zbadać prężnie rozwijającą się internetową kulturę mizoginistycznych geeków, którzy wykorzystują pornograficzne kłamstwa do terroryzowania kobiet. Ustawodawstwo nie nadąża za rzeczywistością, liczba deepfake’ów podwaja się co sześć miesięcy. Ofiary milczą ze wstydu, mają myśli samobójcze, a fałszywe materiały niszczą ich prywatne i zawodowe życie.

Film jest przestrogą na temat niewłaściwego wykorzystania AI. Pokazuje też, jak można zmienić tę samą technologię w narzędzie, które pozwala na odzyskanie skradzionej tożsamości.

Pytanie do filmu: Odnieś się do tematyki filmu, ale zarazem przedstaw swoją własną wersję utworu WELCOME TO THE INTERNET Bo Burnhama (spokojnie: nie musi się rymować i nie musisz jej śpiewać)!

 

20 stycznia 2026 - I KRÓL RZEKŁ: ,,CO ZA FANTASTYCZNA MASZYNA!’’ - POKAZ W KINIE

And the King Said, What a FANTASTIC MACHINE, reż. Axel Danielson, Maximilien Van Aertryck, 2023, Szwecja, Dania, 88 min.

Podróż po rozległym historycznie oceanie współczesnej kultury medialnej. Dowiadujemy się, jak powstała camera obscura, oglądamy pierwszy pokaz ruchomego obrazu, obserwujemy wynalezienie kamery internetowej, odwiedzamy dzisiejsze Hollywood i poznajemy lepiej świat wypełniony 45 miliardami aparatów.

Dowcipny i prowokujący do myślenia film śledzi rozwój kultury obrazu w znanej nam do tej pory formie. Łączy propagandowe materiały o Władimirze Putinie i Kim Jong-unie, z materiałami zza kulis grupy bojowników ISIS w Jemenie, newsami transmitowanymi na żywo, klipami rosyjskiej młodzieży wykonującej karkołomne akrobacje na szczycie najwyższych budynków świata, newsami transmitowanymi na żywo, a także wstrząsającymi fotografiami prasowymi przedstawiającymi przemoc.

Film poszerza nasze rozumienie wizualnego świata, w którym obecnie żyjemy. Zadaje pytanie o niekontrolowaną obsesję ludzkości na punkcie obrazu i społeczne konsekwencje, jakie się z tym wiążą. Bada wpływ kultury medialnej na społeczne zachowania, a także skutki, jakie niesie ze sobą fakt bycia narażonym na miliardy obrazów konkurujących codziennie o naszą uwagę. Aparat to fantastyczny wynalazek, o ile nie jest traktowany jako maszyna napędowa wartego miliardy euro przemysłu wizualnego.

Pytanie do filmu: Gdybyś mógł/a dołożyć do filmu jeden materiał wideo z Internetu, to jaki by to był? Uzasadnij odpowiedź i załącz materiał (w linku lub w ramach wypowiedzi) ps. Możesz go stworzyć!

 

AKADEMIA FILMU DOKUMENTALNEGO CZ. 2
SEMESTR LETNI 2025/2026 - ZAJĘCIA ONLINE

 

Na program zajęć (wykładów, projekcji i dyskusji) składają się najwybitniejsze i najżywiej dyskutowane w ostatnich latach filmy dokumentalne. Film dokumentalny na początku XXI wieku nie tylko wyraźnie zyskuje na popularności, ale w świadomości wielu widzów pozostaje bardziej wiarygodnym i niezależnym niż film fabularny sposobem mówienia o rzeczywistości. Część druga Akademii Filmu Dokumentalnego w centrum stawia bohatera filmu dokumentalnego. Chcemy jednak potraktować to zagadnienie możliwie szeroko, a nawet metaforycznie, gdyż tak w swoich filmach bohaterów i “bohaterów” kreują twórcy współczesnych filmów dokumentalnych.


Przedmiot ogólnouniwersytecki, 4 ECTS


Prowadząca: dr Kaja Klimek - kulturoznawczyni, krytyczka i edukatorka filmowa i popkulturalna.

Kontakt: akademiafilmudokumentalnego@gmail.com (w sprawach zaliczeniowych)


Koordynatorka: Karolina Konwalik (Against Gravity)
Kontakt: karolina@againstgravity.pl (w sprawach organizacyjnych oraz w razie ewentualnych problemów technicznych z playerem. W razie problemów technicznych prosimy o przesłanie zrzutu ekranu z błędem/widokiem, który wyświetla się po zalogowaniu).

📍 Forma zajęć: online (wykłady + projekcje filmów), ostatnie spotkanie – w kinie.
🗓 Start: 4 marca 2026 r.

 

Miejsce i czas projekcji

  • Zajęcia online, ostatnie spotkanie w kinie.

  • Wykłady w środy o 17:00 na Facebooku AFD UW, transmitowane na żywo i nagrywane – można je obejrzeć w dowolnym terminie.

  • Filmy udostępniane na akademia.vod.mdag.pl co tydzień od poniedziałek północy przez 6 dni (do niedzieli). Po kliknięciu „Odtwórz” jest 48h na obejrzenie.

  • Dostęp tylko na terenie Polski.

  • Na pierwszy wykład zapraszamy w środę, 4 marca o godzinie 17:00. Pierwszy film będzie udostępniony od północy w poniedziałek, 2.03 do niedzieli, 8.03 do godziny 23:59. Od 9.03 na sześć dni będzie udostępniony kolejny film z programu itd.

 

REJESTRACJA I ZAKUP E-KARNETU

  1. Studenci UW – obowiązkowo rejestracja w USOS, a następnie zakup e-karnetu (165 zł).

  2. Wolni słuchacze – zapis mailowy (karolina@againstgravity.pl) i zakup e-karnetu.

  3. E-karnet umożliwia dostęp do filmów i zaliczenie obecności.

Jak kupić e-karnet na fakultet?

E-karnet możesz kupić na stronie akademia.vod.mdag.pl/pl w zakładce "Uczelnie wyższe".
Zostaniesz poproszony/poproszona o utworzenie konta i zalogowanie się.
W kolejnym kroku będziesz mógł/mogła dokonać elektronicznej płatności za e-karnet na wybrany fakultet.
Otrzymasz potwierdzenie realizacji zamówienia na podany w rejestracji adres mailowy.
Twój e-karnet będzie już aktywny w "Moim koncie".
Wchodząc na kartę filmu, zobaczysz przycisk „Oglądaj w ramach e-karnetu", po naciśnięciu przycisku będziesz mieć 48 godzin na obejrzenie filmu w ramach e-karnetu.

Rejestrując się na zajęcia/opłacając karnet już po zakończeniu okresu dostępności danego filmu rozumiesz i akceptujesz, że nie będzie on już dla Ciebie dostępny, a jego nieobejrzenie liczy się jako jedna z Twoich nieobecności.

 

Warunki zaliczenia

1. Obecność

  • Zaplanowanych jest 12 projekcji.

  • Limit: 4 nieobecności (dwie bez konsekwencji, dwie do odrobienia recenzją pisemną lub wideo).

  • Każdej osobie przysługują DWIE NIEOBECNOŚCI bez żadnych konsekwencji. Za kolejne DWIE, które uznajemy za nadprogramowe, należy napisać recenzje lub zrealizować 3-minutowe recenzje wideo wybranych filmów z AFD1, które obejrzało się w ramach zajęć - innych niż film wybrany do pracy zaliczeniowej!

  • Recenzje max. 3000 znaków ze spacjami lub 1,5 minuty wideo,

  • W tej pracy liczy się OPINIA, krytyczne spojrzenie, a nie powszechnie dostępne dane na temat filmu, jego twórców, przebiegu ukazanej sytuacji. Recenzja może być krótszą formą odpowiedzi na pytanie zadane w czasie zajęć.

    Termin nadsyłania recenzji: ostatnie zajęcia w semestrze ]27 maja 2026 r. (tj. do końca dnia).
    Nadesłanie recenzji odrabiającej nieobecność jest konieczne do zaliczenia przedmiotu. Nieprzesłanie recenzji w terminie powoduje obniżenie oceny o pół za każdą.

2. Praca zaliczeniowa

  • Praca wideo dotycząca odpowiedzi na pytanie wokół wybranego filmu. Należy przygotować jedną pracę w semestrze. Długość to maksymalnie 1,5 minuty, popularny format video (mpeg, vlc, mp4, avi) wysłane poprzez Google Drive, Dropbox, Wetransfer. Materiał ma mieć charakter krytyczno-filmowy i eseistyczny. Co to oznacza? Autorka i Autor prezentują swoje poglądy i przemyślenia, dowodzą krytycznego myślenia o filmie i jego kontekście. Forma - właściwie dowolna - od wypowiedzi bezpośrednio do kamery (uwaga: przemyślanej i wypowiedzianej, a nie odczytanej! Czytanie oznacza dyskwalifikację i zwrot pracy!), przez różnorodne formy montażowe, vlogowe, wideo-eseistyczne (zmontowane materiały wizualne i komentarz autorki autora), reelsy, tiktoki po... No właśnie. Granicą jest Wasza inwencja twórcza. Preferowana wersja w pionie, jak na Instagrama lub TikToka, ale klasyczny format wideo również wpisuje się w formę zaliczenia. Praca powinna też zawierać planszę z listą wykorzystanych materiałów, których nie jesteście Autorami.

  • Eksplikacja autorska: do pracy (np. w treści maila) należy dołączyć pisemne uzasadnienie wybranej formy i metody pracy w przypadku wybranego zagadnienia oraz opis procesu twórczego. Długość: 2000 znaków ze spacjami. Eksplikacja to nie powtórzenie treści samej pracy, lecz krótka opowieść o tym, dlaczego wybrano taką formę, jak praca powstawała, jakie były wyzwania i co przyniosło satysfakcję.

    Nazwa pliku wideo według schematu: imię_nazwisko_numer pytania

    W treści maila wpisujemy również Imię i nazwisko i numer indeksu.

    Jeśli szukacie inspiracji, serdecznie polecamy kanał AFD na YouTube, gdzie można obejrzeć najciekawsze prace uczestników poprzednich edycji zajęć.

  • Forma dowolna (esej filmowy, vlog, reels, TikTok itp.), ważne: krytyczne myślenie, własne opinie, kreatywność.

  • Praca powinna zawierać planszę z listą użytych materiałów.

  • Gotowe prace wysyłamy na: akademiafilmudokumentalnego@gmail.com

Uwaga! Zaliczenie z tego przedmiotu można otrzymać RAZ w toku studiów. Jeśli już zaliczyłaś/zaliczyłeś na ocenę AFD2 w innym roku akademickim nie otrzymasz z tych samych zajęć zaliczenia po raz kolejny (nawet jeśli jesteś na innym etapie studiów, zmienił się program lub kod zajęć w USOS - to ciągle ten sam przedmiot i warunki zaliczenia). W razie wątpliwości prosimy o kontakt.

Ze względu na charakter zajęć nie ma możliwości poprawiania oceny. Termin zaliczenia jest wyznaczony na maj.

Kryteria oceny

Przy ocenie pod uwagę będą brane:

  •  zgodność z tematem - lub uzasadnione od niego odbieganie, jeśli Autorka lub Autor ma taką potrzebę

  •  odpowiedź na pytanie dowodząca przemyślenia zagadnienia

  •  odniesienia nie tylko do filmu, ale i innych tekstów kultury i kontekstów

  • - oryginalność myśli i wyjście poza obiegowe, stereotypowe przekonania

  •  własna, uzasadniona opinia i stanowisko

  •  pomysł na realizację - jest ważniejszy właściwie niż samo wykonanie. Zdajemy sobie sprawę, że dla wielu z Was to pierwsza próba wypowiedzi w takiej formie. Bardzo szanuję każdą próbę wyjścia poza strefę komfortu i zmierzenia się z nową formą wyrazu

  • inwencja twórcza - to szerokie zagadnienie. Najważniejsze jest to, żebyście podjęli próbę, eksperymentowali i stworzyli autorskie dzieło

  • w przypadku wypowiedzi do kamery: najważniejsza jest jasność, spójność i przejrzystość wywodu podanego bezpośrednio do kamery (czyli do widzki, która Was ogląda), a nie odczytywanego z kartki/monitora. Czytanie rzuca się w oczy i oznacza zwrot pracy oraz konieczność zmierzenia się z tym lub innym tematem raz jeszcze

  • forma ma znaczenie - w przypadku prostych wypowiedzi do kamery przygotowanych bez zastosowania montażu (tzw. "gadająca głowa") ocena będzie niższa niż przy bardziej skomplikowanych formach montażowych i ilustrowanych dodatkowymi materiałami.

  • długość materiału - 1,5 minuty to absolutne maksimum. Ekonomia wypowiedzi jest istotna

  • na końcu plansza z wykorzystanymi materiałami (wideo, muzyka), jeśli z takich korzystaliście

Termin nadsyłania prac

Prace należy wysłać do dwóch tygodni od wykładu dotyczącego danego filmu.

UWAGA! Termin jest niezmienny, rygorystycznie przestrzegany i nie ma od niego odstępstw, a jego przekroczenie zamyka drogę do opracowania pytania związanego z tym właśnie filmem - pozostaje on jednak przez resztę semestru dostępny do recenzji zaliczającej ewentualną nadprogramową nieobecność. Jeśli zajęcia nie odbywają się - termin to wciąż dwa tygodnie dla video. Dlaczego tak musi być? Zależy nam, żeby jak najszybciej sprawdzać prace, szczególnie, gdy semestr zbliża się do końca. Dlatego też serdecznie namawiamy i zachęcamy, żeby zająć się pracami zaliczeniowymi wcześniej na przestrzeni semestru, a nie zostawiać spełnienie warunków zaliczenia na ostatni moment.

Za pracę można zdobyć 5 punktów. Oceniane będą zarówno forma, koncept jak i treść. Po wypełnieniu warunków dotyczących obecności na tej podstawie wystawiona zostanie ocena końcowa.

👉 Aktualności i pytania: Facebook Akademii Filmu Dokumentalnego.
👉 Inspiracje (prace z poprzednich edycji): YouTube AFD.

 

4 MARCA 2026 - ZNIKNIĘCIE MOJEJ MATKI

The Disappearance Of My Mother, reż. Benamino Barrese, 2019, Włochy, USA, 95 min.

Benedetta Barzini to legendarna włoska modelka, okrzyknięta w 1966 roku przez „Harper’s Bazaar” jedną ze 100 najpiękniejszych kobiet świata. Była fotografowana przez Irvinga Penna i Richarda Avedona oraz związana z Fabryką Andy’ego Warhola. W 1965 roku jej twarz zdobiła pierwszą okładkę włoskiego „Vogue’a”. W 1973 roku rosnący niesmak do świata mody sprawił, że postanowiła go opuścić, aby promować feminizm i radykalną lewicę (wstąpiła do Partii Komunistycznej) oraz publicznie krytykować mizoginię przemysłu modowego. Niesmak do świata mody z czasem przerodził się u niej w poważny kryzys egzystencjalny. Była modelka postanowiła zniknąć nie tylko ze świata mody, ale również ze świata materialnego.  Zdecydowała się zamieszkać na bezludnej wyspie, bez karty kredytowej, konta bankowego, telefonu czy komputera. Zaniepokojony postawą 75-letniej matki syn postanowił nakręcić jej filmową biografię.

Podążą za nią z kamerą, rejestrując jej życie codzienne i zawodowe. Widzimy jak śpi, gotuje, a także odwiedza Teatro Dal Verme w Mediolanie, gdzie burmistrz przyznaje jej nagrodę. Podglądamy, jak pracuje na wybiegu z osiemnastoletnimi modelkami podczas London Fashion Week, a także jak spotyka się z zaprzyjaźnioną modelką Lauren Hutton, z którą wspomina początki kariery. Proces kręcenia filmu zamienia się w bitwę pomiędzy matką i synem – upartą walkę, aby ocalić od zapomnienia buntowniczą i antykonformistyczną ikonę mody lat 60. XX wieku.

Pytanie do filmu: WIZERUNEK KOBIETY W XXI WIEKU. Przywołaj trzy przykłady (konkretne, z tekstów kultury, mediów, reklam, internetu - koniecznie z materiałem wizualnym lub linkiem) różnych sposobów przedstawiania kobiet. Czy coś się w tej kwestii zmienia? Odnieś swoje obserwacje do filmu duetu Barrese/Barzini.

 

11 marca 2026 - JAK ZOSTAĆ JAPOŃCZYKIEM

The Making of a Japanese, reż. Ema Ryan Yamazaki, 2023, Japonia, USA, Finlandia, Francja, 99 min.

Jakie są charakterystyczne cechy i zachowania potrzebne do tego, aby stać się częścią japońskiego społeczeństwa? Co sprawia, że jesteś Japończykiem? Obserwując przez rok uczniów pierwszej i szóstej klasy publicznej szkoły podstawowej w Tokio, a także ich nauczycieli, poznajemy system szkolny, który znacząco różni się od innych krajów. Odkrywamy, w jaki sposób nauczyciele i uczniowie kształtują się nawzajem. Oprócz przyswajania nauki, dzieci uczą się samodyscypliny, ducha wspólnoty i dobrych manier. Codziennie weryfikowana jest równowaga między indywidualizmem a poszanowaniem innych. Wybuch pandemii i jej ograniczenia to tylko kolejny środek kontrolny, bo dzieci w Japonii są kształtowane przez kulturę swojego kraju i ściśle określony proces edukacyjny, który niezachwianie dąży do właściwej równowagi pomiędzy indywidualnym rozwojem a harmonią społeczeństwa jako całości.

Film dokumentuje ten proces, stosując jednak hybrydową perspektywę. Reżyserka filmu krytycznie przygląda się japońskiej kulturze, z pozycji na równi jej znanej (sama pochodzi z Japonii), jak i obcej. Środowisko szkolne przypomina tu bowiem zakład produkcyjny, w którym surowcem do przetworzenia są dzieci.

Pytanie do filmu: Szkoła uczy i wychowuje? - odnieś swoje wspomnienia ze szkoły podstawowej do tego, co zobaczyłaś w filmie.

 

18 MARCA 2026 - TWARZE, PLAŻE

Faces Places, reż. Agnés Varda, JR, 2017,Francja, 89 min.

Agnès Varda, francuska fotografka i reżyserka filmowa, przedstawicielka francuskiej Nowej Fali, laureatka honorowego Oscara® za całokształt twórczości oraz honorowego Cezara, oraz znany francuski fotograf, uliczny artysta, graficiarz ukrywający się pod inicjałami JR. Ona ma prawie 90 lat, on 33. Ona pracowała z Jean-Lukiem Godardem, on tworzy gigantyczne murale w różnych miejscach na całym świecie. Łączy ich zamiłowanie do obrazów, a zwłaszcza kwestionowanie sposobu, w jaki są pokazywane. Varda wybrała kino, JR tworzenie fotograficznych galerii na wolnym powietrzu. Poznali się w 2015 roku i od razu postanowili nakręcić film we Francji, z dala od wielkich miast.

Udali się w podróż starą, przerobioną na gigantyczny jeżdżący aparat fotograficzny furgonetką, w środku której znajdowała się fotobudka, a także sprzęt pozwalający wywołać zrobione zdjęcia i wydrukować je w wielkim formacie. W ten sposób powstał dokumentalny film drogi – portret zanikających powoli francuskich peryferii, z dala od miejskiego zgiełku, które w wyniku rozwoju technologicznego stały się głęboką prowincją. Dziś we Francji węgiel nie jest już nikomu potrzebny, ale blisko kopalni nadal mieszkają ludzie i spotkać tam można postindustrialną architekturę.

Varda i JR odwiedzają małe społeczności, wioski i farmy od Aubin po Bonnieux i Pirou-Plage, odkrywając, że każdy człowiek ma inną, ale równie ciekawą, historię do opowiedzenia. Rejestrują m.in. opowieści ostatniego mieszkańca z szeregów chat górniczych, które mają zostać zniszczone, samotnego rolnika, czy listonosza, który jest nierozerwalnie związany z lokalną społecznością. Każde spotkanie staje się inspiracją do stworzenia wielkoformatowej fotografii lokalnej społeczności i pojedynczego człowieka. Zdjęcia, które powstają na oczach widzów filmu, są wypadkową miejsca, czasu i czyjejś indywidualnej historii. Obrazy, które wyłaniają się w wyniku tego arcyciekawego filmowego eksperymentu bywają piękne, wzruszające, zabawne, ale i budzące niepokój. I choć nie ma w tym filmie żadnej wzmianki o polityce, to przesłanie filmu jest głęboko polityczne.

Pytanie do filmu: Wyobraź sobie, że dołączasz do JR i Agnés Vardy i możesz umieścić gdzieś dowolne zdjęcie. Jakie zdjęcie by to było? Gdzie by się znalazło i dlaczego? Odnieś się do filmu i dodaj zdjęcie do pracy.

 

25 marca 2026 - KROWA

Cow, reż. Andrea Arnold, 2021, Wielka Brytania, 94 min.

Bohaterką filmu jest krowa Luma. Obserwujemy cykl jej życia i zanurzamy się w jej emocjach. Wybitna reżyserka Andrea Arnold („American Honey”) skupia się na czystej obserwacji. Jedyne głosy, jakie docierają do naszych uszu, to komendy bezimiennych pracowników pewnej brytyjskiej farmy mlecznej, zagłuszane przez szczęk metalowych krat, zgrzyt maszyn i niskie, pełne trwogi muczenie krów. Widzimy, jak Luma jest wpychana do stalowej klamry do dojenia, a pajęcze mechaniczne dysze zasysane są do jej wymion. Gigantyczna konstrukcja przypominająca imadło zawiesza Lumę w powietrzu, dzięki czemu jej kopyta można przyciąć z chirurgiczną precyzją. Uczestniczymy w porodzie, po którym Luma łączy się ze swoim nowonarodzonym cielęciem zaledwie na kilka minut, a następnie każde z nich idzie osobno labiryntem wąskich przejść, od których nie ma ucieczki. W tym zmechanizowanym świecie życie Lumy sprowadzone zostaje do funkcji przedmiotu potrzebnego człowiekowi, który czeka nieuchronna śmierć. To pozbawione narracji filmowe studium życia Lumy jest próbą filozoficznego rozważenia losu i praw zwierząt hodowlanych, bezrefleksyjnie przez nas wykorzystywanych. 

Pytanie do filmu: Co zwierzęta by nam powiedziały, gdyby mogły mówić? Przyjmij perspektywę wybranego gatunku i przemów do ludzkości.

 

1 kwietnia 2026 - naturalna dzikość serca

A New Kind of Wilderness, reż. Silje Evensmo Jacobsen, 2024, Norwegia, 83 min.

Przez lata rodzina złożona z rodziców i czwórki dzieci cieszyła się samowystarczalnym życiem na norweskiej farmie, z dala od zgiełku miasta, w harmonii z naturą. Niespodziewana tragedia wywróciła ich życie do góry nogami. Współczucie, które okazują sobie nawzajem, rozciąga się również na zwierzęta, dom i otaczającą naturę. Prywatne zdjęcia i domowe materiały wideo wplecione w narrację filmu akcentują psychologiczny wymiar upływu czasu. Film stawia pytanie o to, jak kierować sobą i rodziną w czasach smutku. Akcentuje potrzebę zaakceptowania zmiany i znalezienia nowej drogi życia. Gdy decydujesz się na życie z dala od społeczeństwa, musisz być przygotowany na możliwe wygnanie z raju. Film otrzymał Nagrodę Główną w międzynarodowym konkursie dokumentalnym na Sundance.

Pytanie do filmu: Lekcja (z) dzikości serca - co Ty dla siebie wyciągasz z filmu Silje Evensmo Jacobsen?

 

8 KWIETNIA 2026 - PAN NIKT KONTRA PUTIN

Mr. Nobody Against Putin, David Borenstein, Pasha Talankin, Dania, Czechy, 2025, 90 min.

Pasza jest nauczycielem w małym miasteczku na Uralu. Pracuje w tej samej szkole, do której sam uczęszczał. Lubi Karabasz z jego sowieckimi budynkami i oddaleniem od metropolii. Przede wszystkim jednak ceni sobie ciekawość i entuzjazm swoich uczniów, których często filmuje jako szkolny kronikarz. Jego gabinet jest bezpieczną przystanią dla punków i innych buntowników. Jednak wszystko zmienia się, gdy po agresji na Ukrainę Putin wprowadza patriotyczną politykę, która skutkuje militaryzacją szkół w Rosji. Pasza kontynuuje kronikarską pracę, filmując narzucony uczniom dryl wojskowy, deklaracje lojalności nauczycieli, strach i niepewność całego miasteczka. Najbardziej poruszające w tym filmie są reakcje nastolatków na nową sytuację.

Film rejestruje bolesne, drobne szczegóły – szybkie spojrzenie jednej z ulubionych uczennic, które zaprzecza jej pozornemu spokojowi po wcieleniu brata do wojska czy ujęcie dwóch bliskich przyjaciół tuż po ukończeniu szkoły średniej, w przeddzień wyjazdu do wojska. Pasza zdaje sobie sprawę, że sytuacja dookoła niego się zagęszcza. Po zakończeniu roku szkolnego nic już go w Karabaszu nie trzyma…

Pytanie do filmu: “Dla mnie najważniejsza lekcja z tego filmu to…” Dokończ zdanie, podziel się opinią i przywołaj przykład prawdziwej lub fikcyjnej postaci, która będąc Nikim rzuciła wyzwanie swojej rzeczywistości.

 

15 kwietnia 2026 - ścieżka dźwiękowa zamachu stanu

Soundtrack to a Coup d'Etat, reż. Johan Grimonprez, 2024, Francja, 150 min.

Polityka sprzed 60 lat nigdy nie była przedstawiona w tak energetyczny, dynamiczny sposób. Lata 1960–1961. 16 krajów afrykańskich ogłasza niepodległość, co wywołuje niepokój mocarstw w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ. CIA wysyła do Afryki gwiazdy jazzu: Louisa Armstronga, Dizzy Gillespie, Ninę Simone i innych, aby wzmocnić pozytywne odczucia Afrykańczyków wobec USA. Muzycy zaczynają zdawać sobie sprawę, że są wykorzystywani przez własny kraj, w którym nadal istnieje segregacja rasowa. Kongo było strategicznym krajem kontynentu, z uwagi na cenne surowce i rozmiar państwa. Premier tego kraju, Patrice Lumumba, był liderem ruchu narodowowyzwoleńczego całej Afryki, a jego najbliższą doradczynią była aktywistka i pisarka Andrée Blouin.

Film – w nowatorski stylistycznie i narracyjnie sposób – ukazuje zeitgeist i zderzenie świata polityki oraz muzyki. W ścieżce dźwiękowej znalazła się muzyka największych gwiazd jazzu, ale także kongijskich artystów, którzy występują na ekranie. Piosenkarka Abbey Lincoln i perkusista Max Roach byli jednymi z protestujących, którzy w 1961 roku przerwali posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ. Cały świat nie mógł się pogodzić z zamachem na Lumumbę, który okazał się być jedynie przykrywką do wysłania do Kongo najemników. Nikita Chruszczow uderzający butem o stolik w ONZ i Fidel Castro goszczący w hotelu w Harlemie dopełniają obraz tamtych lat. 

Pytanie do filmu: Jak opowiadać o historii, żeby ludzie chcieli tego słuchać i to oglądać? Zaproponuj jak mógłby wyglądać i brzmieć muzyczny esej filmowy o historii Polski.

 

22 KWIETNIA 2026 - AKTA BIBIEGO

The Bibi Files, reż. Alexis Blom, 2024, USA, 116 min.


Film odsłania niepublikowane wcześniej materiały, przedstawiające przesłuchanie Benjamina Netanjahu przez izraelską policję w związku z zarzutami o korupcję. Śledztwo doprowadziło do postawienia premiera Izraela w stan oskarżenia w 2019 roku. W archiwalnym materiale, który wyciekł do producenta filmu Alexa Gibneya pod koniec ubiegłego roku, widać, jak Benjamin Netanjahu kłóci się ze śledczymi, zaprzeczając, że przyjął drogie prezenty od zamożnych biznesmenów, w tym hollywoodzkiego producenta Arnona Milchana i magnata kasynowego z Las Vegas Sheldona Adelsona. Jednemu z nich – w ramach odwzajemnienie przysługi  – obniżył podatki. Jego wysiłki, aby za swoje przewinienia uniknąć kary, zachwiały stabilnością Izraela i pokojem na świecie.

Film to ważne dziennikarskie exposé, oparte również na wywiadach z kluczowymi osobistościami Izraela, w tym z byłym premierem Ehudem Olmertem, byłym rzecznikiem Netanjahu Nirem Hefetzem, byłym przywódcą Shin Bet Ami Ayalonem i dziennikarzem śledczym Ravivem Druckerem. Wielu Izraelczyków uważa, że próby opóźnienia własnego procesu przez Natanjahu są kluczem do zrozumienia ostatnich wydarzeń w ich kraju i eskalacji konfliktów na Bliskim Wschodzie, w tym jego milczącej zgody na rozwój osiedli żydowskich na Zachodnim Brzegu, kontrowersyjnego sposobu negocjacji w sprawie zakładników porwanych przez Hamas oraz wojskowych decyzji skutkujących  ludobójstwem w Gazie nazwanym przez Sekretarza Generalnego ONZ „moralną plamą na nas wszystkich”.

Pytanie do filmu: Jak film wpływa na Twoje postrzeganie Binjamina Netanjahu, wojny i ludobójstwa w Gazie?

 

29 KWIETIA 2026 - E.1027 – Eileen Gray i dom nad morzem

E.1027 – Eileen Gray and the House by the Sea, reż. Beatrice Minger, Christoph Schaub, 2024, Szwajcaria, 89 min.

Niezwykle stylowy film dokumentalny, opowiadający o kultowej irlandzkiej artystce i architektce Eileen Gray. Zbudowała swój modernistyczny dom marzeń na Lazurowym Wybrzeżu, a następnie została przyćmiona przez Le Corbusiera. Gray miała wybitny talent do projektowania. Stworzyła jedne z najbardziej kultowych mebli XX wieku. Jej dom był równocześnie dziełem sztuki, z widokiem na skąpane w słońcu Morze Śródziemne. Miejsce nosiło nazwę E.1027, co było tajemniczym skrótem imion Gray i jej kochanka – rumuńskiego architekta Jeana Badovici. Kiedy jednak Le Corbusier dowiedział się o tym projekcie, popadł w obsesję. Pokrył ściany domu muralami i opublikował ich zdjęcia. Gray potraktowała jego murale jako wandalizm i zażądała zadośćuczynienia. Le Corbusier zignorował jej życzenia i zamiast tego wybudował swój słynny Cabanon – bezpośrednio za E.1027, który do dziś dominuje w tym miejscu.

Film rekonstruuje dramatyczną historię Gray i jej domu. To oszałamiająco piękna opowieść o sile kobiecej ekspresji i męskiej chęci kontrolowania jej. Genialna artystka musiała spędzić życie w cieniu swoich kolegów. 

Pytanie do filmu: O jakim budynku zrobiłbyś film? Jaką formę kreatywnej opowieści wybierzesz?


 

6 MAJA 2026 - CAŁY TEN DŹWIĘK

Oh, it Hertz!, reż. Gunnar Hall Jensen, 2020, Norwegia, 88 min.

Każdy muzyk odbiera dźwięki w pogłębiony sposób, ale wokalistka, performerka i kompozytorka Laurie Amat traktuje otaczające nas odgłosy z wyjątkowym namaszczeniem. Jej pasja zaprowadziła ją aż do… sal koncertowych w III Rzeszy. Odkryła, że to naziści ustawili powszechnie obowiązujący dziś poziom strojenia na 440 Hz – ponoć przy takiej częstotliwości odbiorcy odczuwają niepokój, robią się agresywni i łatwiej nimi manipulować. W filmie Gunnara Halla Jensena („Gunnar szuka Boga”) poznajemy też perkusistkę, która pomimo utraty słuchu gra na ukochanym instrumencie. Odwiedzamy naukowca rozpisującego dźwięki na matematyczne wzory – według niego muzyka to przede wszystkim nauka, a nie sztuka. Przekraczamy próg szpitala, gdzie projektantka dźwięku zwraca uwagę na to, jak istotne jest dbanie o higienę słuchową pacjentów. Niestety jej zalecenia są nagminnie  ignorowane.

„Cały ten dźwięk” otwiera nam oczy (a może raczej uszy) na tę jakże istotną sferę naszego życia. Czy po jego obejrzeniu będziemy bardziej czujni? Film jest niezwykle dopracowany zarówno pod względem dźwiękowym, jak i wizualnym, a bohaterowie i ich zadziwiające historie odsłaniają nowy, fascynujący świat, który znajduje się tuż obok nas.

Pytanie do filmu: Opowiedz o swoim ulubionym dźwięku, uzasadnij, i dodaj, który wątek z filmu i dlaczego jest dla Ciebie najbardziej interesujący.

 

20 maja 2026 - TARANTINO: BĘKART KINA

QT8: The First Eight, reż. Tara Wood, 2019, USA, 101 min.

Quentin Tarantino to jeden z najbardziej znanych, kontrowersyjnych i wpływowych reżyserów. Jest marką samą w sobie, a każdy jego film budzi zainteresowanie krytyków i widzów. Jest samoukiem. Z chłopaka pracującego w wypożyczalni kaset wideo stał się jedną z najważniejszych postaci współczesnego kina. Czerpie inspirację z wielu filmów i gatunków, które następnie przerabia i interpretuje na nowo. W filmie Tary Wood poznajemy biografię i twórczość Tarantino, począwszy od jego pracy w wypożyczalni, poprzez wkroczenie do świata kina w roli scenarzysty, aż do zyskania miana jednego z najbardziej utalentowanych reżyserów.

Zaczynał jako scenarzysta „Urodzonych morderców” i „Prawdziwego romansu”, by potem wyreżyserować kultowe filmy, takie jak „Wściekłe psy”, „Pulp Fiction” czy „Nienawistna ósemka”. O kulisach twórczości Tarantino opowiadają współpracując z nim od lat producenci, a także aktorzy: Samuel L. Jackson, Kurt Russell, Lucy Liu, Diane Kruger, Christoph Waltz, Bruce Dern, Jennifer Jason Leigh, Zoë Bell, Michael Madsen i Robert Forster. W filmie pojawiają się też animacje, które stworzył m.in. Michael Boas. Dzięki temu powstał wnikliwy portret ikony filmowej naszych czasów.

Pytanie do filmu: Tworzysz film o artyście (niekoniecznie reżyserze). O kim? Jak? Dlaczego? O których dziełach? (Wybierz i uzasadnij 3 konkretne)

 

27 MAJA 2026 - SIOSTRZEŃSTWO ŚWIĘTEJ SAUNY - POKAZ W KINIE ATLANTIC

Smoke Sauna Sisterhood, reż. Anna Hints, 2023, Estonia, Francja, Islandia, 89 min.

W bujnym, zielonym lesie w południowej Estonii grupa kobiet zbiera się w tradycyjnej saunie, żeby wspólnie dzielić najgłębsze sekrety, przemyślenia i czerpać z siły swojej wspólnoty. Otoczone dymem i żarem obnażają nie tylko ciała, ale i emocje. Wypędzają z siebie lęki i wstyd, żeby odzyskać siłę i energię do życia. Film portretuje ten intymny rytuał, który odbywa się w ciasnej i ciemnej przestrzeni nasyconej oddechem i parą. Gorąc i pot są tu namacalne równie mocno, jak cielesność. Obserwujemy ciała i twarze skąpane w mroku w procesie wspólnotowego oczyszczania. Dowiadujemy się, czego doświadczyły w swoim życiu.

Namacalne i uniwersalne opowieści pokazują uniwersalizm, wspólnotowość oraz podkreślają rolę kolektywnego myślenia w radzeniu sobie z problemami. Siostrzeństwo świętej sauny” przepełnia autentyczne piękno, które nie płynie z posiadania idealnego ciała, ale humoru, mądrości i samoświadomości. Film kręcony przez 8 lat jest również portretem estońskiej dymnej sauny wpisanej na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Oryginalna ścieżka dźwiękowa jest wynikiem twórczej współpracy islandzkiego kompozytora Eðvarð Egilssona i eksperymentalnego folkowego trio EETER.

Pytanie do filmu: Czym jest dla Ciebie “rytuał dobrej rozmowy”? Czego wymaga i jak może przebiegać? Odnieś się do filmu, innych tekstów kultury i własnych przemyśleń.