4 MARCA 2026 - ZNIKNIĘCIE MOJEJ MATKI

The Disappearance Of My Mother, reż. Benamino Barrese, 2019, Włochy, USA, 95 min.

Benedetta Barzini to legendarna włoska modelka, okrzyknięta w 1966 roku przez „Harper’s Bazaar” jedną ze 100 najpiękniejszych kobiet świata. Była fotografowana przez Irvinga Penna i Richarda Avedona oraz związana z Fabryką Andy’ego Warhola. W 1965 roku jej twarz zdobiła pierwszą okładkę włoskiego „Vogue’a”. W 1973 roku rosnący niesmak do świata mody sprawił, że postanowiła go opuścić, aby promować feminizm i radykalną lewicę (wstąpiła do Partii Komunistycznej) oraz publicznie krytykować mizoginię przemysłu modowego. Niesmak do świata mody z czasem przerodził się u niej w poważny kryzys egzystencjalny. Była modelka postanowiła zniknąć nie tylko ze świata mody, ale również ze świata materialnego.  Zdecydowała się zamieszkać na bezludnej wyspie, bez karty kredytowej, konta bankowego, telefonu czy komputera. Zaniepokojony postawą 75-letniej matki syn postanowił nakręcić jej filmową biografię.

Podążą za nią z kamerą, rejestrując jej życie codzienne i zawodowe. Widzimy jak śpi, gotuje, a także odwiedza Teatro Dal Verme w Mediolanie, gdzie burmistrz przyznaje jej nagrodę. Podglądamy, jak pracuje na wybiegu z osiemnastoletnimi modelkami podczas London Fashion Week, a także jak spotyka się z zaprzyjaźnioną modelką Lauren Hutton, z którą wspomina początki kariery. Proces kręcenia filmu zamienia się w bitwę pomiędzy matką i synem – upartą walkę, aby ocalić od zapomnienia buntowniczą i antykonformistyczną ikonę mody lat 60. XX wieku.

Pytanie do filmu: WIZERUNEK KOBIETY W XXI WIEKU. Przywołaj trzy przykłady (konkretne, z tekstów kultury, mediów, reklam, internetu - koniecznie z materiałem wizualnym lub linkiem) różnych sposobów przedstawiania kobiet. Czy coś się w tej kwestii zmienia? Odnieś swoje obserwacje do filmu duetu Barrese/Barzini.

11 marca 2026 - JAK ZOSTAĆ JAPOŃCZYKIEM

The Making of a Japanese, reż. Ema Ryan Yamazaki, 2023, Japonia, USA, Finlandia, Francja, 99 min.

Jakie są charakterystyczne cechy i zachowania potrzebne do tego, aby stać się częścią japońskiego społeczeństwa? Co sprawia, że jesteś Japończykiem? Obserwując przez rok uczniów pierwszej i szóstej klasy publicznej szkoły podstawowej w Tokio, a także ich nauczycieli, poznajemy system szkolny, który znacząco różni się od innych krajów. Odkrywamy, w jaki sposób nauczyciele i uczniowie kształtują się nawzajem. Oprócz przyswajania nauki, dzieci uczą się samodyscypliny, ducha wspólnoty i dobrych manier. Codziennie weryfikowana jest równowaga między indywidualizmem a poszanowaniem innych. Wybuch pandemii i jej ograniczenia to tylko kolejny środek kontrolny, bo dzieci w Japonii są kształtowane przez kulturę swojego kraju i ściśle określony proces edukacyjny, który niezachwianie dąży do właściwej równowagi pomiędzy indywidualnym rozwojem a harmonią społeczeństwa jako całości.

Film dokumentuje ten proces, stosując jednak hybrydową perspektywę. Reżyserka filmu krytycznie przygląda się japońskiej kulturze, z pozycji na równi jej znanej (sama pochodzi z Japonii), jak i obcej. Środowisko szkolne przypomina tu bowiem zakład produkcyjny, w którym surowcem do przetworzenia są dzieci.

Pytanie do filmu: Szkoła uczy i wychowuje? - odnieś swoje wspomnienia ze szkoły podstawowej do tego, co zobaczyłaś w filmie.

18 MARCA 2026 - TWARZE, PLAŻE

Faces Places, reż. Agnés Varda, JR, 2017,Francja, 89 min.

Agnès Varda, francuska fotografka i reżyserka filmowa, przedstawicielka francuskiej Nowej Fali, laureatka honorowego Oscara® za całokształt twórczości oraz honorowego Cezara, oraz znany francuski fotograf, uliczny artysta, graficiarz ukrywający się pod inicjałami JR. Ona ma prawie 90 lat, on 33. Ona pracowała z Jean-Lukiem Godardem, on tworzy gigantyczne murale w różnych miejscach na całym świecie. Łączy ich zamiłowanie do obrazów, a zwłaszcza kwestionowanie sposobu, w jaki są pokazywane. Varda wybrała kino, JR tworzenie fotograficznych galerii na wolnym powietrzu. Poznali się w 2015 roku i od razu postanowili nakręcić film we Francji, z dala od wielkich miast.

Udali się w podróż starą, przerobioną na gigantyczny jeżdżący aparat fotograficzny furgonetką, w środku której znajdowała się fotobudka, a także sprzęt pozwalający wywołać zrobione zdjęcia i wydrukować je w wielkim formacie. W ten sposób powstał dokumentalny film drogi – portret zanikających powoli francuskich peryferii, z dala od miejskiego zgiełku, które w wyniku rozwoju technologicznego stały się głęboką prowincją. Dziś we Francji węgiel nie jest już nikomu potrzebny, ale blisko kopalni nadal mieszkają ludzie i spotkać tam można postindustrialną architekturę.

Varda i JR odwiedzają małe społeczności, wioski i farmy od Aubin po Bonnieux i Pirou-Plage, odkrywając, że każdy człowiek ma inną, ale równie ciekawą, historię do opowiedzenia. Rejestrują m.in. opowieści ostatniego mieszkańca z szeregów chat górniczych, które mają zostać zniszczone, samotnego rolnika, czy listonosza, który jest nierozerwalnie związany z lokalną społecznością. Każde spotkanie staje się inspiracją do stworzenia wielkoformatowej fotografii lokalnej społeczności i pojedynczego człowieka. Zdjęcia, które powstają na oczach widzów filmu, są wypadkową miejsca, czasu i czyjejś indywidualnej historii. Obrazy, które wyłaniają się w wyniku tego arcyciekawego filmowego eksperymentu bywają piękne, wzruszające, zabawne, ale i budzące niepokój. I choć nie ma w tym filmie żadnej wzmianki o polityce, to przesłanie filmu jest głęboko polityczne.

Pytanie do filmu: Wyobraź sobie, że dołączasz do JR i Agnés Vardy i możesz umieścić gdzieś dowolne zdjęcie. Jakie zdjęcie by to było? Gdzie by się znalazło i dlaczego? Odnieś się do filmu i dodaj zdjęcie do pracy.

25 marca 2026 - KROWA

Cow, reż. Andrea Arnold, 2021, Wielka Brytania, 94 min.

Bohaterką filmu jest krowa Luma. Obserwujemy cykl jej życia i zanurzamy się w jej emocjach. Wybitna reżyserka Andrea Arnold („American Honey”) skupia się na czystej obserwacji. Jedyne głosy, jakie docierają do naszych uszu, to komendy bezimiennych pracowników pewnej brytyjskiej farmy mlecznej, zagłuszane przez szczęk metalowych krat, zgrzyt maszyn i niskie, pełne trwogi muczenie krów. Widzimy, jak Luma jest wpychana do stalowej klamry do dojenia, a pajęcze mechaniczne dysze zasysane są do jej wymion. Gigantyczna konstrukcja przypominająca imadło zawiesza Lumę w powietrzu, dzięki czemu jej kopyta można przyciąć z chirurgiczną precyzją. Uczestniczymy w porodzie, po którym Luma łączy się ze swoim nowonarodzonym cielęciem zaledwie na kilka minut, a następnie każde z nich idzie osobno labiryntem wąskich przejść, od których nie ma ucieczki. W tym zmechanizowanym świecie życie Lumy sprowadzone zostaje do funkcji przedmiotu potrzebnego człowiekowi, który czeka nieuchronna śmierć. To pozbawione narracji filmowe studium życia Lumy jest próbą filozoficznego rozważenia losu i praw zwierząt hodowlanych, bezrefleksyjnie przez nas wykorzystywanych. 

Pytanie do filmu: Co zwierzęta by nam powiedziały, gdyby mogły mówić? Przyjmij perspektywę wybranego gatunku i przemów do ludzkości.

1 kwietnia 2026 - naturalna dzikość serca

A New Kind of Wilderness, reż. Silje Evensmo Jacobsen, 2024, Norwegia, 83 min.

Przez lata rodzina złożona z rodziców i czwórki dzieci cieszyła się samowystarczalnym życiem na norweskiej farmie, z dala od zgiełku miasta, w harmonii z naturą. Niespodziewana tragedia wywróciła ich życie do góry nogami. Współczucie, które okazują sobie nawzajem, rozciąga się również na zwierzęta, dom i otaczającą naturę. Prywatne zdjęcia i domowe materiały wideo wplecione w narrację filmu akcentują psychologiczny wymiar upływu czasu. Film stawia pytanie o to, jak kierować sobą i rodziną w czasach smutku. Akcentuje potrzebę zaakceptowania zmiany i znalezienia nowej drogi życia. Gdy decydujesz się na życie z dala od społeczeństwa, musisz być przygotowany na możliwe wygnanie z raju. Film otrzymał Nagrodę Główną w międzynarodowym konkursie dokumentalnym na Sundance.

Pytanie do filmu: Lekcja (z) dzikości serca - co Ty dla siebie wyciągasz z filmu Silje Evensmo Jacobsen?

8 KWIETNIA 2026 - PAN NIKT KONTRA PUTIN

Mr. Nobody Against Putin, David Borenstein, Pasha Talankin, Dania, Czechy, 2025, 90 min.

Pasza jest nauczycielem w małym miasteczku na Uralu. Pracuje w tej samej szkole, do której sam uczęszczał. Lubi Karabasz z jego sowieckimi budynkami i oddaleniem od metropolii. Przede wszystkim jednak ceni sobie ciekawość i entuzjazm swoich uczniów, których często filmuje jako szkolny kronikarz. Jego gabinet jest bezpieczną przystanią dla punków i innych buntowników. Jednak wszystko zmienia się, gdy po agresji na Ukrainę Putin wprowadza patriotyczną politykę, która skutkuje militaryzacją szkół w Rosji. Pasza kontynuuje kronikarską pracę, filmując narzucony uczniom dryl wojskowy, deklaracje lojalności nauczycieli, strach i niepewność całego miasteczka. Najbardziej poruszające w tym filmie są reakcje nastolatków na nową sytuację.

Film rejestruje bolesne, drobne szczegóły – szybkie spojrzenie jednej z ulubionych uczennic, które zaprzecza jej pozornemu spokojowi po wcieleniu brata do wojska czy ujęcie dwóch bliskich przyjaciół tuż po ukończeniu szkoły średniej, w przeddzień wyjazdu do wojska. Pasza zdaje sobie sprawę, że sytuacja dookoła niego się zagęszcza. Po zakończeniu roku szkolnego nic już go w Karabaszu nie trzyma…

Pytanie do filmu: “Dla mnie najważniejsza lekcja z tego filmu to…” Dokończ zdanie, podziel się opinią i przywołaj przykład prawdziwej lub fikcyjnej postaci, która będąc Nikim rzuciła wyzwanie swojej rzeczywistości.

15 kwietnia 2026 - ścieżka dźwiękowa zamachu stanu

Soundtrack to a Coup d'Etat, reż. Johan Grimonprez, 2024, Francja, 150 min.

Polityka sprzed 60 lat nigdy nie była przedstawiona w tak energetyczny, dynamiczny sposób. Lata 1960–1961. 16 krajów afrykańskich ogłasza niepodległość, co wywołuje niepokój mocarstw w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ. CIA wysyła do Afryki gwiazdy jazzu: Louisa Armstronga, Dizzy Gillespie, Ninę Simone i innych, aby wzmocnić pozytywne odczucia Afrykańczyków wobec USA. Muzycy zaczynają zdawać sobie sprawę, że są wykorzystywani przez własny kraj, w którym nadal istnieje segregacja rasowa. Kongo było strategicznym krajem kontynentu, z uwagi na cenne surowce i rozmiar państwa. Premier tego kraju, Patrice Lumumba, był liderem ruchu narodowowyzwoleńczego całej Afryki, a jego najbliższą doradczynią była aktywistka i pisarka Andrée Blouin.

Film – w nowatorski stylistycznie i narracyjnie sposób – ukazuje zeitgeist i zderzenie świata polityki oraz muzyki. W ścieżce dźwiękowej znalazła się muzyka największych gwiazd jazzu, ale także kongijskich artystów, którzy występują na ekranie. Piosenkarka Abbey Lincoln i perkusista Max Roach byli jednymi z protestujących, którzy w 1961 roku przerwali posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ. Cały świat nie mógł się pogodzić z zamachem na Lumumbę, który okazał się być jedynie przykrywką do wysłania do Kongo najemników. Nikita Chruszczow uderzający butem o stolik w ONZ i Fidel Castro goszczący w hotelu w Harlemie dopełniają obraz tamtych lat. 

Pytanie do filmu: Jak opowiadać o historii, żeby ludzie chcieli tego słuchać i to oglądać? Zaproponuj jak mógłby wyglądać i brzmieć muzyczny esej filmowy o historii Polski.

22 KWIETNIA 2026 - AKTA BIBIEGO

The Bibi Files, reż. Alexis Blom, 2024, USA, 116 min.

Film odsłania niepublikowane wcześniej materiały, przedstawiające przesłuchanie Benjamina Netanjahu przez izraelską policję w związku z zarzutami o korupcję. Śledztwo doprowadziło do postawienia premiera Izraela w stan oskarżenia w 2019 roku. W archiwalnym materiale, który wyciekł do producenta filmu Alexa Gibneya pod koniec ubiegłego roku, widać, jak Benjamin Netanjahu kłóci się ze śledczymi, zaprzeczając, że przyjął drogie prezenty od zamożnych biznesmenów, w tym hollywoodzkiego producenta Arnona Milchana i magnata kasynowego z Las Vegas Sheldona Adelsona. Jednemu z nich – w ramach odwzajemnienie przysługi  – obniżył podatki. Jego wysiłki, aby za swoje przewinienia uniknąć kary, zachwiały stabilnością Izraela i pokojem na świecie.

Film to ważne dziennikarskie exposé, oparte również na wywiadach z kluczowymi osobistościami Izraela, w tym z byłym premierem Ehudem Olmertem, byłym rzecznikiem Netanjahu Nirem Hefetzem, byłym przywódcą Shin Bet Ami Ayalonem i dziennikarzem śledczym Ravivem Druckerem. Wielu Izraelczyków uważa, że próby opóźnienia własnego procesu przez Natanjahu są kluczem do zrozumienia ostatnich wydarzeń w ich kraju i eskalacji konfliktów na Bliskim Wschodzie, w tym jego milczącej zgody na rozwój osiedli żydowskich na Zachodnim Brzegu, kontrowersyjnego sposobu negocjacji w sprawie zakładników porwanych przez Hamas oraz wojskowych decyzji skutkujących  ludobójstwem w Gazie nazwanym przez Sekretarza Generalnego ONZ „moralną plamą na nas wszystkich”.

29 KWIETIA 2026 - E.1027 – Eileen Gray i dom nad morzem

E.1027 – Eileen Gray and the House by the Sea, reż. Beatrice Minger, Christoph Schaub, 2024, Szwajcaria, 89 min.

Niezwykle stylowy film dokumentalny, opowiadający o kultowej irlandzkiej artystce i architektce Eileen Gray. Zbudowała swój modernistyczny dom marzeń na Lazurowym Wybrzeżu, a następnie została przyćmiona przez Le Corbusiera. Gray miała wybitny talent do projektowania. Stworzyła jedne z najbardziej kultowych mebli XX wieku. Jej dom był równocześnie dziełem sztuki, z widokiem na skąpane w słońcu Morze Śródziemne. Miejsce nosiło nazwę E.1027, co było tajemniczym skrótem imion Gray i jej kochanka – rumuńskiego architekta Jeana Badovici. Kiedy jednak Le Corbusier dowiedział się o tym projekcie, popadł w obsesję. Pokrył ściany domu muralami i opublikował ich zdjęcia. Gray potraktowała jego murale jako wandalizm i zażądała zadośćuczynienia. Le Corbusier zignorował jej życzenia i zamiast tego wybudował swój słynny Cabanon – bezpośrednio za E.1027, który do dziś dominuje w tym miejscu.

Film rekonstruuje dramatyczną historię Gray i jej domu. To oszałamiająco piękna opowieść o sile kobiecej ekspresji i męskiej chęci kontrolowania jej. Genialna artystka musiała spędzić życie w cieniu swoich kolegów. 

6 MAJA 2026 - CAŁY TEN DŹWIĘK

Oh, it Hertz!, reż. Gunnar Hall Jensen, 2020, Norwegia, 88 min.

Każdy muzyk odbiera dźwięki w pogłębiony sposób, ale wokalistka, performerka i kompozytorka Laurie Amat traktuje otaczające nas odgłosy z wyjątkowym namaszczeniem. Jej pasja zaprowadziła ją aż do… sal koncertowych w III Rzeszy. Odkryła, że to naziści ustawili powszechnie obowiązujący dziś poziom strojenia na 440 Hz – ponoć przy takiej częstotliwości odbiorcy odczuwają niepokój, robią się agresywni i łatwiej nimi manipulować. W filmie Gunnara Halla Jensena („Gunnar szuka Boga”) poznajemy też perkusistkę, która pomimo utraty słuchu gra na ukochanym instrumencie. Odwiedzamy naukowca rozpisującego dźwięki na matematyczne wzory – według niego muzyka to przede wszystkim nauka, a nie sztuka. Przekraczamy próg szpitala, gdzie projektantka dźwięku zwraca uwagę na to, jak istotne jest dbanie o higienę słuchową pacjentów. Niestety jej zalecenia są nagminnie  ignorowane.

„Cały ten dźwięk” otwiera nam oczy (a może raczej uszy) na tę jakże istotną sferę naszego życia. Czy po jego obejrzeniu będziemy bardziej czujni? Film jest niezwykle dopracowany zarówno pod względem dźwiękowym, jak i wizualnym, a bohaterowie i ich zadziwiające historie odsłaniają nowy, fascynujący świat, który znajduje się tuż obok nas.

20 maja 2026 - TARANTINO: BĘKART KINA

QT8: The First Eight, reż. Tara Wood, 2019, USA, 101 min.

Quentin Tarantino to jeden z najbardziej znanych, kontrowersyjnych i wpływowych reżyserów. Jest marką samą w sobie, a każdy jego film budzi zainteresowanie krytyków i widzów. Jest samoukiem. Z chłopaka pracującego w wypożyczalni kaset wideo stał się jedną z najważniejszych postaci współczesnego kina. Czerpie inspirację z wielu filmów i gatunków, które następnie przerabia i interpretuje na nowo. W filmie Tary Wood poznajemy biografię i twórczość Tarantino, począwszy od jego pracy w wypożyczalni, poprzez wkroczenie do świata kina w roli scenarzysty, aż do zyskania miana jednego z najbardziej utalentowanych reżyserów.

Zaczynał jako scenarzysta „Urodzonych morderców” i „Prawdziwego romansu”, by potem wyreżyserować kultowe filmy, takie jak „Wściekłe psy”, „Pulp Fiction” czy „Nienawistna ósemka”. O kulisach twórczości Tarantino opowiadają współpracując z nim od lat producenci, a także aktorzy: Samuel L. Jackson, Kurt Russell, Lucy Liu, Diane Kruger, Christoph Waltz, Bruce Dern, Jennifer Jason Leigh, Zoë Bell, Michael Madsen i Robert Forster. W filmie pojawiają się też animacje, które stworzył m.in. Michael Boas. Dzięki temu powstał wnikliwy portret ikony filmowej naszych czasów.

27 MAJA 2026 - SIOSTRZEŃSTWO ŚWIĘTEJ SAUNY - POKAZ W KINIE

Smoke Sauna Sisterhood, reż. Anna Hints, 2023, Estonia, Francja, Islandia, 89 min.

W bujnym, zielonym lesie w południowej Estonii grupa kobiet zbiera się w tradycyjnej saunie, żeby wspólnie dzielić najgłębsze sekrety, przemyślenia i czerpać z siły swojej wspólnoty. Otoczone dymem i żarem obnażają nie tylko ciała, ale i emocje. Wypędzają z siebie lęki i wstyd, żeby odzyskać siłę i energię do życia. Film portretuje ten intymny rytuał, który odbywa się w ciasnej i ciemnej przestrzeni nasyconej oddechem i parą. Gorąc i pot są tu namacalne równie mocno, jak cielesność. Obserwujemy ciała i twarze skąpane w mroku w procesie wspólnotowego oczyszczania. Dowiadujemy się, czego doświadczyły w swoim życiu.

Namacalne i uniwersalne opowieści pokazują uniwersalizm, wspólnotowość oraz podkreślają rolę kolektywnego myślenia w radzeniu sobie z problemami. Siostrzeństwo świętej sauny” przepełnia autentyczne piękno, które nie płynie z posiadania idealnego ciała, ale humoru, mądrości i samoświadomości. Film kręcony przez 8 lat jest również portretem estońskiej dymnej sauny wpisanej na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Oryginalna ścieżka dźwiękowa jest wynikiem twórczej współpracy islandzkiego kompozytora Eðvarð Egilssona i eksperymentalnego folkowego trio EETER.