FILMOWE OBRAZY POPKULTURY
SEM. ZIMOWY 2026/27

 

Filmowe Obrazy Popkultury to spotkanie dwóch światów – filmu i akademickiego, w tym medioznawczego, namysłu nad popkulturą. Na program zajęć składają się najwybitniejsze i najżywiej dyskutowane w ostatnich latach filmy dokumentalne i fabularne z zasobów Against Gravity. Film dokumentalny nie tylko wyraźnie zyskuje na popularności, ale w świadomości wielu widzów pozostaje bardziej wiarygodnym i niezależnym niż film fabularny sposobem mówienia o rzeczywistości, w tym o takich przejawach popkultury jak muzyka, moda, internet, działalność fanów, rola sportu w życiu człowieka, czy kino samo w sobie. Media również dostarczają opowieści na ten temat, ale film dokumentalny jako przekaz o charakterze audiowizualnym i zarazem autorska wizja rzeczywistości kontynuuje i rozwija prezentowane w nich opowieści i w szerszym kontekście osadza obrazy rzeczywistości. Staje się tym samym doskonałym wstępem do dyskusji na temat świata rozumianego jako kalejdoskop zdarzeń i zjawisk. Film dokumentalny choć korzysta ze środków opowiadania pokrewnych reportażowi czy przekazom dziennikarskim, stanowi rozwinięcie dla komunikatów, które proponują media czy internet. Zajęcia mają na celu zarówno pogłębienie wiedzy filmowej i kulturoznawczej Uczestniczek i Uczestników, jak i trening krytycznego myślenia w kontakcie z mediosferą naszych czasów. 

Projekcjom 12 filmów z zasobów Against Gravity towarzyszyć będą wykłady rozszerzające i analizujące zagadnienia przedstawione w filmach składających się na program. W ich ramach podane zostaną narzędzia do analizy zjawisk medialnych i zapośredniczonych przez media, dodatkowe konteksty i literatura rozwijająca wiedzę Studentek i Studentów.

 

Prowadząca: dr Kaja Klimek - kulturoznawczyni, krytyczka i edukatorka filmowa i popkulturalna. 

Kontakt: filmoweobrazypopkultury@gmail.com (w sprawach zaliczeniowych)


Koordynatorka: Karolina Konwalik (Against Gravity)
Kontakt: karolina@againstgravity.pl (w sprawach organizacyjnych oraz w razie ewentualnych problemów technicznych z playerem. W razie problemów technicznych prosimy o przesłanie zrzutu ekranu z błędem/widokiem, który wyświetla się po zalogowaniu).

📍 Forma zajęć: online (wykłady + projekcje filmów), ostatnie spotkanie – w kinie.
🗓 Start: wykład: 6.10 o godzinie 17:00, pierwszy film dostępny od 4.10, od 00:00 do 11.10, do 23:59

Miejsce i czas projekcji

  • Zajęcia online, ostatnie spotkanie w kinie.

  • Wykłady w wtorki o 17:00 na Facebooku AFD UW, transmitowane na żywo i nagrywane – można je obejrzeć w dowolnym terminie.

  • Filmy udostępniane na akademia.vod.mdag.pl co tydzień od wtorku północy przez 6 dni (do niedzieli). Po kliknięciu „Odtwórz” jest 48h na obejrzenie.

  • Dostęp tylko na terenie Polski.

  • Na pierwszy wykład zapraszamy we wtorek, Pierwszy film będzie udostępniony od północy w poniedziałek, od północy do niedzieli, do godziny 23:59. Od na sześć dni będzie udostępniony kolejny film z programu itd.

REJESTRACJA I ZAKUP E-KARNETU

  • Studenci UW – obowiązkowo rejestracja w USOS, a następnie zakup e-karnetu (165 zł).

  • Wolni słuchacze – zapis mailowy (karolina@againstgravity.pl) i zakup e-karnetu.

  • E-karnet umożliwia dostęp do filmów i zaliczenie obecności.

Jak kupić e-karnet na fakultet?

E-karnet możesz kupić na stronie akademia.vod.mdag.pl w zakładce "Uczelnie wyższe".
Zostaniesz poproszony/poproszona o utworzenie konta i zalogowanie się.
W kolejnym kroku będziesz mógł/mogła dokonać elektronicznej płatności za e-karnet na wybrany fakultet.
Otrzymasz potwierdzenie realizacji zamówienia na podany w rejestracji adres mailowy.
Twój e-karnet będzie już aktywny w "Moim koncie".
Wchodząc na kartę filmu, zobaczysz przycisk „Oglądaj w ramach e-karnetu", po naciśnięciu przycisku będziesz mieć 48 godzin na obejrzenie filmu w ramach e-karnetu.

Rejestrując się na zajęcia/opłacając karnet już po zakończeniu okresu dostępności danego filmu rozumiesz i akceptujesz, że nie będzie on już dla Ciebie dostępny, a jego nieobejrzenie liczy się jako jedna z Twoich nieobecności.

 

Warunki zaliczenia

1. Obecność

Zaplanowanych jest 12 projekcji.

  • Limit: 4 nieobecności (dwie bez konsekwencji, dwie do odrobienia recenzją pisemną lub wideo).

  • Każdej osobie przysługują DWIE NIEOBECNOŚCI bez żadnych konsekwencji. Za kolejne DWIE, które uznajemy za nadprogramowe, należy napisać recenzje lub zrealizować 1,5-minutowe recenzje wideo wybranych filmów z AFD1, które obejrzało się w ramach zajęć - innych niż film wybrany do pracy zaliczeniowej!

  • Recenzje max. 3000 znaków ze spacjami lub 1,5 minuty wideo.

  • W tej pracy liczy się OPINIA, krytyczne spojrzenie, a nie powszechnie dostępne dane na temat filmu, jego twórców, przebiegu ukazanej sytuacji. Recenzja może być krótszą formą odpowiedzi na pytanie zadane w czasie zajęć.

    Termin nadsyłania recenzji: ostatnie zajęcia w semestrze (tj. do końca dnia).
    Nadesłanie recenzji odrabiającej nieobecność jest konieczne do zaliczenia przedmiotu.

2. Praca zaliczeniowa

Praca wideo dotycząca odpowiedzi na pytanie wokół wybranego filmu. 

  • Należy przygotować jedną pracę w semestrze - z wybranego filmu z Akademii. Długość to maksymalnie 1,5 minuty, popularny format video (mpeg, vlc, mp4, avi) wysłane poprzez Google Drive, Dropbox, Wetransfer. Przekroczenie długości oznacza obniżenie oceny o 0,5. Prace dłuższe niż 1,5 minuty będą również odsyłane do nadawcy z prośbą o ponowny montaż. 

  • TREŚĆ: Materiał ma mieć charakter krytyczno-filmowy i eseistyczny. Co to oznacza? Autorka i Autor prezentują swoje poglądy i przemyślenia, dowodzą krytycznego myślenia o filmie i jego kontekście. 

  • FORMA: właściwie dowolna - od wypowiedzi bezpośrednio do kamery (uwaga: przemyślanej i wypowiedzianej, a nie odczytanej! Czytanie oznacza dyskwalifikację i zwrot pracy!), przez różnorodne formy montażowe, vlogowe, wideo-eseistyczne (zmontowane materiały wizualne i komentarz autorki autora), reelsy, tiktoki po... No właśnie. Granicą jest Wasza inwencja twórcza. Preferowana wersja w pionie, jak na Instagrama lub TikToka, ale klasyczny format wideo również wpisuje się w formę zaliczenia. Praca powinna też zawierać planszę z listą wykorzystanych materiałów, których nie jesteście Autorami. Praca nie może zostać wykonana w formie "slajdowiska" z narracją, Power Point, Keynote i tym podobne programy to nie jest narzędzie do przygotowania materiału wideo - takie prace będą zwracane. 

  • Eksplikacja autorska: do pracy (np. w treści maila) należy dołączyć pisemne uzasadnienie wybranej formy i metody pracy w przypadku wybranego zagadnienia oraz opis procesu twórczego. Długość: 2000 znaków ze spacjami. Eksplikacja to nie powtórzenie treści samej pracy, lecz krótka opowieść o tym, dlaczego wybrano taką formę, jak praca powstawała, jakie były wyzwania i co przyniosło satysfakcję.

    Nazwa pliku wideo według schematu: imię_nazwisko_numer pytania

    W treści maila wpisujemy również Imię i nazwisko i numer indeksu.

    Jeśli szukacie inspiracji, serdecznie polecamy kanał AFD na YouTube, gdzie można obejrzeć najciekawsze prace uczestników poprzednich edycji zajęć.

  • Praca powinna zawierać planszę z listą użytych materiałów.

  • Gotowe prace wysyłamy na:  filmoweobrazypopkultury@gmail.com

Ze względu na charakter zajęć nie ma możliwości poprawiania oceny. Termin zaliczenia jest wyznaczony na styczeń.

 

Kryteria oceny

Przy ocenie pod uwagę będą brane:

  •  zgodność z tematem - lub uzasadnione od niego odbieganie, jeśli Autorka lub Autor ma taką potrzebę

  •  odpowiedź na pytanie dowodząca przemyślenia zagadnienia

  •  odniesienia nie tylko do filmu, ale i innych tekstów kultury i kontekstów

  • - oryginalność myśli i wyjście poza obiegowe, stereotypowe przekonania

  •  własna, uzasadniona opinia i stanowisko

  •  pomysł na realizację - jest ważniejszy właściwie niż samo wykonanie. Zdajemy sobie sprawę, że dla wielu z Was to pierwsza próba wypowiedzi w takiej formie. Bardzo szanuję każdą próbę wyjścia poza strefę komfortu i zmierzenia się z nową formą wyrazu

  • inwencja twórcza - to szerokie zagadnienie. Najważniejsze jest to, żebyście podjęli próbę, eksperymentowali i stworzyli autorskie dzieło

  • w przypadku wypowiedzi do kamery: najważniejsza jest jasność, spójność i przejrzystość wywodu podanego bezpośrednio do kamery (czyli do widzki, która Was ogląda), a nie odczytywanego z kartki/monitora. Czytanie rzuca się w oczy i oznacza zwrot pracy oraz konieczność zmierzenia się z tym lub innym tematem raz jeszcze

  • forma ma znaczenie - w przypadku prostych wypowiedzi do kamery przygotowanych bez zastosowania montażu (tzw. "gadająca głowa") ocena będzie niższa niż przy bardziej skomplikowanych formach montażowych i ilustrowanych dodatkowymi materiałami.

  • długość materiału - 1,5 minuty to absolutne maksimum. Ekonomia wypowiedzi jest istotna

  • na końcu plansza z wykorzystanymi materiałami (wideo, muzyka), jeśli z takich korzystaliście

 

Termin nadsyłania prac

Prace należy wysłać do dwóch tygodni od opublikowania wykładu.

UWAGA! Termin jest niezmienny, rygorystycznie przestrzegany i nie ma od niego odstępstw, a jego przekroczenie zamyka drogę do opracowania pytania związanego z tym właśnie filmem - pozostaje on jednak przez resztę semestru dostępny do recenzji zaliczającej ewentualną nadprogramową nieobecność. Jeśli zajęcia nie odbywają się - termin to wciąż dwa tygodnie dla video. Dlaczego tak musi być? Zależy nam, żeby jak najszybciej sprawdzać prace, szczególnie, gdy semestr zbliża się do końca. Dlatego też serdecznie namawiamy i zachęcamy, żeby zająć się pracami zaliczeniowymi wcześniej na przestrzeni semestru, a nie zostawiać spełnienie warunków zaliczenia na ostatni moment.

Za pracę można zdobyć 5 punktów. Oceniane będą zarówno forma, koncept jak i treść. Po wypełnieniu warunków dotyczących obecności na tej podstawie wystawiona zostanie ocena końcowa.

👉 Aktualności i pytania: Facebook Akademii Filmu Dokumentalnego.
👉 Inspiracje (prace z poprzednich edycji): YouTube AFD.

 

6 PAŹDZIERNIKA - AMATORSKI KLUB FILMOWY

A Bunch of Amateurs, reż. Kim Hopkins, 2022, Wielka Brytania, 95 min

Bradford Movie Makers to najstarszy i jeden z ostatnich amatorskich klubów filmowych na świecie, założony w 1932 roku, kiedy złota era Hollywood inspirowała powstanie podobnych inicjatyw w różnych zakątkach globu. Klub przyciąga fanów kina w różnym wieku, głównie mężczyzn. Spotykają się w każdy poniedziałek w podupadłym, ozdobionym graffiti klubie, aby wspólnie obejrzeć film. Dodatkowo planują projekty, w których łączą swoje talenty i pasję do majsterkowania. Prezentują je skromnej publiczności w chylącym się ku upadkowi budynku. Właściciel od pięciu lat nie żąda czynszu, a oni nie mają funduszy na koncie. Wydaje się, że są reprezentantami wymierającego gatunku pasjonatów, niektórzy zresztą wyglądają, jakby pochodzili z minionej epoki. Łączy ich wspólnota, życzliwość i pasja, mimo że pojawiają się między nimi napięcia i zazdrość. Harold, jeden z najstarszych członków klubu, marzy o zaśpiewaniu „Oh What a Beautiful Morning” z musicalu „Oklahoma”, chociaż nie potrafi śpiewać ani jeździć konno. Próby dotarcia do nowej publiczności skazane są na niepowodzenie. Kiedy pojawia się epidemia COVID-19 i klub musi zostać zamknięty, okazuje się, jak wielką wartością jest grupa kinofilskich zapaleńców, dla których amatorski klub filmowy staje się całym światem i antidotum na bezosobową erę cyfrową. Film jest dokumentalną odsłoną dobrze znanych brytyjskich feel-good-movies, gdzie grupa bohaterów robi wszystko by uratować ukochane przez siebie miejsce. Przywodzi na myśl filmowe komediodramaty Kena Loacha, będąc zarazem pięknym hołdem dla miłości do kina.     

 

13 PAŹDZIERNIKA - COPA 71

Copa 71, reż. James Erskine, Rachel Ramsey, 2023, Wlk. Brytania, 90 min.

Mistrzostwa świata kobiet w piłce nożnej po raz pierwszy zostały zorganizowane przez FIFA w 1991 roku. To wydarzenie postrzegamy jako oficjalny początek nowej ery w historii sportu, ale czy słusznie? 20 lat wcześniej odbył się w Meksyku pierwszy turniej zespołów kobiecych, który został zapomniany i wymazany z kart historii. Fakt, że zdecydowana większość fanów piłki nożnej nie wie nic o Copa 71 świadczy o tym, jak niewygodnym wydarzeniem była dla władz światowego futbolu. Turniej zorganizowano i rozegrano w blasku fleszy oraz kamer telewizyjnych, z udziałem sponsorów, gdzie rok wcześniej odbyły się finały mistrzostw świata mężczyzn. Podczas imprezy zawodniczki traktowane były przez media jak gwiazdy rocka.

Film odkrywa przed nami bogactwo archiwalnych materiałów dotyczących turnieju, nazywanego Pucharem Świata Kobiet, w którym wzięły udział zespoły z Argentyny, Meksyku, Danii, Włoch, Anglii i Francji. Mecze na słynnym stadionie Azteca zgromadziły 100 000 widzów, co do tej pory było nieosiągalne na zawodach sportów kobiecych. Poznajemy bohaterki tamtych meczów, które do tej pory nie miały okazji do podzielenia się wspomnieniami z szeroką publicznością. Zdradzają, co działo się na boisku i poza nim. Często, w swoich miastach i rodzinach, spotykały się z seksizmem i lekceważeniem. Pomimo dyskryminacji, spełniły swoje marzenia na oczach całego świata. Te kobiety odkryły, czym są władza, wolność i spełnienie. W filmie występują również złote medalistki igrzysk olimpijskich w piłce nożnej: Brandi Chastain i Alex Morgan a za jego produkcję odpowiadają między innymi Venus i Serena Williams.